سؤال 717 : اينجانب از زوج خود طلاق گرفته و تمامى حق و حقوق خود اعم از مهريه و نفقه و غيره را به زوج خود بذل نمودم . و طلاق خلع در دفتر خانه به ثبت رسيد .
در ايام عده به علت مزاحمت پى در پى و بىجا درخواست مهريه كردم و قبل از اخذ مهريه مجدداً اعلام نمودم كه من حق و حقوق خود را نمىخواهم ، و نمىخواهم به زوج خود رجوع كنم و در دفتر خانه به ثبت رسيده كه من دوباره از گرفتن مهريه منصرف و پشيمانم . در ضمن زوج در ايام عده هيچ مقدار از مهريه را پرداخت نكرد . حالا الف ) آيا طبق شرع رجوع ما ثابت شده يا نه ؟ ب ) آيا طلاق نامه ثابت است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى الف ) به محض رجوع در بذل ، طلاق رجعى مىشود هر چند بعداً از رجوع خود پشيمان شود . البته بايد رجوع در بذل را به شوهر اطلاع داده باشد . و اگر مرد رجوع كرد ازدواج باقى مىماند و اگر مرد تا پايان عده رجوع نكرد طلاق باقى است .
ب ) اگر زن در عده ، ازدواج جديد كند حرام و باطل است و اگر عروسى شود حرام ابدى بر مرد جديد مىشود هر چند مسأله را نداند .
سؤال 718 : اينجانب با خانمى ازدواج نمودم و از جمله شرايط ضمن عقد ، وكالت زوج به زوجه جهت طلاق بود ، كه هر وقت مصلحت ديد خود را مطلقه نمايد . ايشان بعد از مدتى مىخواست طلاق بگيرد كه قاضى به زوجه اعلام نمود ، كه طلاق رجعى است و زوج مىتواند رجوع نمايد ، لذا زوجه موقتاً منصرف گرديد و شش ماه بعد با بذل هشتاد درصد از مهريه ، خواستار طلاق خلع گرديد كه طلاق رسمى و محضرى انجام شد ولى طلاق شرعى به واسطه شهادت دروغ ايشان در مورد يكى از شرايط صحت طلاق كه زوجين نبايد پس از پاك شدن زوجه از حيض نزديكى كرده باشند به اعتراف خود زوجه باطل گرديد . لذا محرميت ما ، ماههاى بعد نيز ادامه يافت . اخيراً زوجه پس از نه ماه رابطه محرميت ، مجدداً بدون اطلاع من به صورت وكالتى خود را از نظر شرعى مطلقه نموده است و بنده به محض اطلاع اعلام رجوع نمودم ولى زوجه معتقد است كه بنده حق رجوع ندارم . لذا از حضرتعالى استدعا دارم در اين مورد حكم شرع مقدس را اعلام فرماييد .
( جواب ) : بسمه تعالى اگر از وكالت قبلى عزل نشده باشد و اين طلاق دوم خلع باشد يعنى زن بذل مهر نمايد و قبول شما هم نسبت به بذل باشد ، در اين صورت خلع
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 262
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٦٢