سؤال 577 : آيا تمكين ، شرط نفقه است يا نشوز مانع نفقه است ؟ ( با اين توضيح كه اگر قائل به اين باشيم كه تمكين شرط نفقه است زن بايد براى دريافت نفقه تمكين خود را اثبات نمايد ؛ ولى اگر معتقد باشيم كه نشوز مانع است ، زن براى دريافت نفقه نيازى به اثبات تمكين ندارد و اگر مرد مدعى نشوز باشد ، بايد خود ، نشوز و عدم تمكين زن را ثابت نمايد و البته در اين شق هم به اين مشكل برمىخوريم كه امر عدمى قابل اثبات نبوده و نافى را نفى كافى است ) . مستدعى است راهنمايى و مستدلًا ارائه طريقفرماييد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى دليل صريح يا ظهور قوى در اين جهت پيدا نكرديم ، ليكن با دقت در مجموع احكام ازدواج ، به نظر مىرسد كه نشوز مانع است . اصل ازدواج ، بر تقابل حقوق است تا مانعى برسد ، از جمله نشوز .
سؤال 578 : سؤالى براى حقير سراپا تقصير مطرح و ذهن بنده را مشغول كرده است ، و آن هم اين است كه : چگونه مىتوان مهريه و استمتاع جنسى را عوض و معوض تلقى نمود در حالى كه استمتاع جنسى كاملًا دو طرفه بوده و قطعاً يكى از اهداف ازدواج براى هر دو طرف رفع نيازهاى جنسى مىباشد و علم هم ثابت نموده كه التذاذ جنسى در زنان بيشتر از مردان است .
( جواب ) : بسمه تعالى تعبير عوض و معوض بين مهر و بضع زن ، در روايات و متون مذهبى نيست و اساساً ازدواج معاوضه نيست . در كلمات فقها هست ، ليكن در متون اصلى فقه - قرآن و حديث - نيست . البته بين زن و مرد فرقى هم هست كه اگر زن در حال شهوت و التذاذ نباشد عمل جنسى ممكن است ، ولى در مرد نمىشود .
سؤال 579 : آيا مىتوان مهر را كاملًا معين و مشخص نموده و فقط پرداخت آن را معلق نمود يا نه ؟ ( البته منظور تأجيل آن نيست ، بلكه تعليق است ) .
( جواب ) : بسمه تعالى اشكالى ندارد .
سؤال 580 : زنى از حق حبس خود استفاده نموده ، ولى مرد با بى شرمى در حال خواب با زن نزديكى كرده است آيا مرد شرعاً مشمول مجازات رجم است يا يكصد ضربه شلاق ؟
( جواب ) : بسمه تعالى تعزير دارد از جهت حق الناس . ولى زنا نيست تا حدّ رجم يا جلد داشته باشد . ليكن مكرر گفتهايم كه در محيطهايى چون ايران پيش از عروسى ،
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 216
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢١٦