سؤال 527 : اگر جوانى از پدر و مادرش تقاضاى ازدواج كرد ، ولى پدر و مادرش با ازدواج او موافقت نكردند ، گناهانى كه احتمالا جوان مرتكب مىشود ، اين گناهان بر گردن چه كسى مىباشد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى بر گردن خود جوان كه مسلماً هست . پدر و مادر هم اگر با وجود امكانات كارى نكردهاند مسؤول هستند چون اين هم از حقوق فرزند بر آنهاست .
سؤال 528 : قبل از انقضاء مدّت نكاح منقطع ، براى زوجهايى كه قصد دارند ازدواج دائم نمايند ، آيا نيازى به بذل و ابراء مدت مىباشد يا نه ؟
( جواب ) : بسمه تعالى بايد تتمه مدت ، بذل شود چون دو عقد در زمان واحد معنى ندارد . ليكن به نظر ما اگر مفهوم عرفى عقد دائم گذشت از مدت منقطع باشد به دلالت التزام ، همان كافى است . ليكن چون صريحاً در روايات آمده كه ابتدا بذل كند ، و احتمالًا بذل صريح منظور است نه به التزام . احتياط همان است كه صريحاً بذل كند .
سؤال 529 : مردى پس از گذشت چند روز از جارى شدن عقد نكاح ، براى ثبت ازدواج به محضر ازدواج مراجعه كرده و چون شروط مندرج در عقد نامه را قبلًا ضمن عقد نكاح نپذيرفته بوده است ، براى مشروعيت بخشيدن به اين شروط ، بايد آنها را ضمن عقد خارج و لازم ديگرى امضاء نمايد . حال سئوال اين است كه آيا اين عقد خارج لازم ( مثلًا بيع ) الزاماً بايد بين زن و شوهر واقع شود ؟ اگر محضر دار مستقلًا با مرد ، بيع انجام دهد و شروط را ضمن آن مطرح كند ، آيا صحيح و كافىاست ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر يكى از دو طرف نكاح بخواهد پىگيرى كند و ذوحق باشد ، شروط بايد در عقد نكاح يا عقد لازم ديگرى ، ميان زوج و زوجه كه طرفين عقد نكاح هستند ذكر شود . محضر دار طرف معامله نكاح نيست . مگر اين كه با وكالت از طرف زوجه مامور به اين كار باشد و از طرف زوجه با زوج قرارداد ببندد . ضمناً به نظر ما در شروط مذكوره كه به زوجه وكالت در طلاق داده مىشود ، اگر زوج بر خلاف قرار لازم ، زوجه را از وكالت عزل كند ، عزل مىشود . شخص ثالث ، محضر دار يا ديگرى هم مىتواند در هر عقد لازم ديگرى غير از نكاح هم ، با يكى از دو طرف عقد نكاح ، شرطى در ضمن عقد لازم انجام دهد ليكن در آن صورت ذوحق ، همان فرد ثالث خواهد بود .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 198
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٩٨