و در حين تنظيم سند اقرارنامه به صورت شفاهى بين خودمان شرط نموديم كه تعداد چهارصد سكه مازاد بر مهريه بعد از مرگ اينجانب دريافت گردد . آيا چنين عملى شرعا جايز است ؟ و يا اين كه عمل نكاح مانند بيع است كه وقتى پولى در مقابل كالا پرداخت شد ديگر معنى ندارد كه بعد از بيست سال ، انسان در مقابل آن كالايى كه بيست سال پيش خريدارى نموده مجددا بخواهد مبلغى اضافه پرداخت نمايد .
( جواب ) : بسمه تعالى شما با ميل خود اضافه كردهايد و اشكالى هم ندارد . بلكه چون احسان است ثواب هم دارد . ليكن اگر خودتان نخواهيد كسى نمىتواند شما را مجبور كند ، مگر اين كه در ضمن عقد لازمى تعهد كرده باشيد . مسأله تورم هم در اسكناس مطرح است نه در سكه .
سؤال 525 : ازدواج مسلمان با غيرمسلمان ، و ازدواج شيعه با اهلسنت چه حكمى دارد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى ازدواج دائم مسلمان با غير مسلمان را جايز نمىدانم ، ولى به طور موقت جايز است اگر اهل كتاب باشد ، كه مسلماً يهود و نصارى ، بلكه مجوس هم ، اهل كتاب هستند و اينجانب احتمال قوى مىدهم كه پيروان ساير اديان باقيه از قديم ، مانند : پيروان كنفوسيوس و شيتو و بودا نيز اهل كتاب باشند ؛ ليكن به احتياط لازم ازدواج با اينها را تجويز نمىكنم . اما ازدواج شيعه با اهل سنت ، اگر موجب تغيير عقيده يا اذيت و آزار نباشد ، اشكال ندارد ؛ ليكن در بسيارى موارد خود را در هلاكت افكندن بوده است اذيت و آزار ، و يا خداى ناكرده تغيير عقيده ! .
سؤال 526 : اينجانب دخترى هستم كه از نظر اقتصادى مستقل بوده ، و طبق فتواى جنابعالى و بدون اذن پدر به عقد مردى درآمدم ، و صيغه عقد را آن همسرم بدون حضور شاهد از روى رسالهى توضيح المسائل جارى نمود ، آيا عقد ما صحيح است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اينجانب در شرايط شما كه رشد داشته و زندگى اقتصادى مستقل داريد ، اذن پدر را شرط نمىدانم . همسر شما هم مىتواند صيغه عقد ازدواج را جارى كند . و بنابراين عقد ازدواج شما ، صحيح شرعى مىباشد و مشكلى ندارد . در صحت ازدواج حضور شهود هم شرط نيست .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 197
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٩٧