2 - اگر ثابت شود كه نيت هر كدام ، يك شرط بوده آن هم متضاد . يعنى انشاء مطلق نبوده بلكه مشروط به دو شرط متضاد بوده و قيد انشاء بوده يعنى بدون شرط هرگز نمىخواهند ، در آن صورت ، عقد باطل است .
3 - خيار تخلف شرط در نكاح نيست ، مگر در شرط وصف در يكى از دو طرف مثل شرط بكارت يا باسواد بودن و . . . .
سؤال 523 : 1 - شخصى در سال 83 فوت نموده ، همسر قبلى ايشان سال 48 فوت كرده است . مهريه اين زن به اين شخص واجب است يا خير و اگر واجب است مبلغ آن به چه نحوى بايد پرداخت شود ؟ ( مبلغ مهريه در سال 1335 ، 500 تومان است ) .
2 - فرزند شخصى به درخواست شخص ديگر به آن واگذار مىشود و سن اين فرزند در آن هنگام يك سال و نيم بوده است . اكنون بعد از فوت اين شخص فرزند آن ادعاى 18 سال نفقه مىكند . آيا به ايشان تعلق مىگيرد يا خير ؟
( جواب ) : بسمه تعالى 1 - نظر به اين كه ارزش اسكناس بر اساس اعتبار است نه بالذات چون طلا ، و گفته مىشود كه اعتبار تغيير كرده مصالحه شود ؛ گرچه به نظر اينجانب در موارد تورم اعتبار عوض نشده است ، بلكه ارزش و بازدهى عوض شده است ، ليكن در مثال شما چون نزديك حدّ تلف و عديم الماليّة است ، به احتياط واجب مصالحه شود .
2 - اگر هنگام تحويل گرفتن فرزند شرط نفقه به عنوان يك بدهى لازم شده ، بايد داده شود . و اگر نه ، همچون ساير فرزندان يك شخص است كه انفاق بر پدر اصلى واجب است ولى نفقه به عهده نيست ، اگر انفاق نكند فقط معصيت كرده و فرزند طلبى ندارد ، بر خلاف نفقه زن كه به عنوان مالى در ذمّه است . 3 - در تمام اين مدت از كجا امرار معاش كرده است ؟ ! مگر پدر خوانده خرج او نمىكرده است ؟ انفاق بر پدر اصلى هم در صورت نياز و فقر فرزند لازم است ، اين فرزند كه با انفاق پدرخوانده مشكلى نداشته است .
سؤال 524 : لطفاً بفرماييد كه از نظر شرعى افزايش مهريهاى كه در نكاح عقد دائم معين گرديده جايز است يا خير ؟ مثلًا بنده بيست سال پيش مهريه همسرم را چهارده سكه قرار دادم و بعد از گذشت بيست سال ، چهارصد سكه به مهريه اوليه اضافه نمودم ،
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 196
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٩٦