ج ) حروف همه آنها . به اين معنى كه حروف مشترك كه يكى مىباشد ، حروف مختص حساب مىشوند . به عبارت ديگر ميزان بيشترين حروف است .
سؤال 481 : تصادف با وسيله نقليه در دو صورت ذيل از مصاديق تسبيب است يا مباشرت ؟ الف ) دو وسيله نقليه با هم برخورد كنند و سرنشينان يكى از آنها كشته شود . ب ) وسيله نقليه به شخصى برخورد كرده و او را هلاك نمايد .
( جواب ) : بسمه تعالى الف ) هر دو وسيله سبب بودهاند و راننده مباشر است و ديه تنصيف مىشود . ب ) مباشرت در قتل است . يعنى راننده قاتل است . عمداً يا شبه عمد يا خطا كه موارد فرق مىكند .
سؤال 482 : الف ) آيا قاعده « كلّ ما كان في الإنسان إثنان ففيهما الدية وفي أحدهما نصف الدية و ما كان فيه واحد ففيه الدية » كه متخذ از روايات از جمله روايت هشام بن سالم و عبد اللَّه بن سنان مىباشد ، را به صورت مطلق مىپذيريد ؟ و يا تنها در مواردى مانند دست ، چشم ، گوش و . . . كه منصوص است ، آن را جارى مىدانيد ؟ در صورتى كه مطلقا قاعده را جارى مىدانيد ، بفرماييد ،
ب ) آيا قاعده مزبور مختص به اعضاء است يا در منافع نيز ( چشايى ، لامسه ، احساس عطش و . . . ) مطلقاً آن را جارى مىدانيد ؟ ج ) آيا قاعده مزبور مختص اعضاى ظاهرى است يا شامل اعضاى داخلى بدن مانند كليه و كبد نيز مىشود ؟ د ) مقصود از عضو واحد چيست ؟ و معيار تفكيك عضو واحد از غير آن چه مىباشد ؟ به عنوان مثال آيا رگها ، موى سر ، موى ريش و رشتههاى اعصاب ، عضو واحدى به حساب مىآيند ؟ ه ) آيا بزرگى و كوچكى عضو تاثيرى در شمول قاعده مزبور دارد ؟ به عنوان مثال آيا قاعده مزبور نسبت به غده آپانديس و مانند آن جارى است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى الف : قاعدهى مزبور كليت دارد ، ما لم يدلّ دليل خاصّ فى مورد خاصّ ب : در منافع هم جريان دارد . ج : شامل اعضاى باطنى هم مىشود . د : مثلًا مجموع ريش يك واحد حساب مىشود . ه : تاثيرى ندارد ، آپانديس هم يك عضو است و مشمول قاعده مىباشد .
سؤال 483 : 1 - هرگاه شخصى به خنثاى مشكل جنايتى كه موجب ديه است وارد نمايد حكم ديه آن به چه كيفيت است ؟ آيا ديه مرد ، يا زن يا تنصيف به اين معنا كه نصف
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 179
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٧٩