جابه جا كننده پاره آجر ، چه كسى ضامن ديه مصدوم است ؟ ب ) در فرض فوق در صورتى كه راننده كاميونى كه آجر او به جاده افتاده است معلوم باشد ، آيا مىتوان راننده را ضامن دانست ؟ ج ) در فرضى كه نه راننده مشخص باشد و نه جابه جا كننده آجر ، آيا مىتوان به استناد قاعده « لايبطل » ديه عابر مصدوم يا مقتول را از بيت المال پرداخت ؟
د ) و آيا اصولا قاعده « لا يبطل » چنين مواردى را شامل مىشود ؟
( جواب ) : بسمه تعالى الف ) اگر سنگ در جاى مناسبى قرار گرفته ، كه عرفاً استناد تلف به تسامح عابر باشد ضمان ندارد . ب ) مانند بالا . ج ) در فرض مزبور كه به جاى مناسب افتاده يا منتقل شده ، راننده ضامن نيست و همينطور منتقل كننده . د ) : ظاهر دليل « لا يبطل . . . » مربوط به قتل است و شامل مصدوم نمىشود ، الغاء خصوصيت مشكل است .
سؤال 479 : آيا همان گونه كه در قتل مباشرى ، در صورت عدم شناسايى قاتل ، ديه مقتول از بيتالمال پرداخت مىشود ، در قتل تسبيبى نيز اين گونه است ، به عنوان مثال اگر شخص ناشناسى پوست موز را در خيابان انداخته و شخصى در اثر گذاشتن پا روى پوست و لغزيدن و به زمين خوردن ، بميرد ، آيا بيت المال ضامن ديه او است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى بيت المال ضامن است .
سؤال 480 : هرگاه در اثر جنايتى ، مقدارى از گويايى شخص از بين برود ، مانند اين كه قادر به اداى 10 حرف نباشد ، مستدعى است بفرماييد ؛ الف ) آيا ديه زوال حروف با توجه به حروف معجم عربى تعيين مىشود ، يا همانگونه كه برخى فقها فرمودهاند بر اساس حروف لغت مجنى عليه ؟ [ حروف زبانى كه مجنى عليه به آن تكلم مىكند گاه 32 حرف است مثل فارسى زبانان ، و گاه 26 حرف مثل ( انگليسى زبانان ) ، و گاه غير آن ] . ب ) در صورتى كه معيار حروف معجم عربى باشد ، تعداد حروف مزبور 28 حرف است يا 29 حرف ؟ ج ) در صورتى كه معيار ، حروف لغت مجنى عليه باشد ، در مواردى كه مجنى عليه به چند زبان ( فارسى ، تركى و عربى ) تكلم مىكند ، حروف كدام يك از اين لغات معيار است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى الف ) بر اساس حروف تكلم مجنى عليه .
ب ) در روايتى تصريح شده به 28 حرف .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 178
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٧٨