نفر سوم نيز مأمور گشت ساحلى را از منطقه دور كند تا مجنى عليه را نجات ندهند ، در صورتى كه صرف به دريا انداختن به دليل آشنايى مجنى عليه با فنون شنا ، موجب مستقل مرگ نباشد ، بلكه ماندن طولانى در دريا و خستگى از شنا ، منجر به پايان استقامت و مرگ او گردد ، بفرماييد چه كسى ضامن است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى 1 و 2 - ميزان اسناد است . اگر به هر دو مستند باشد ، هر دو ضامن هستند . در مثال يك همينطور است . به هر دو مستند مىباشد و همينطور مثال دوم .
3 - در اين مثال نظر به اين كه خود مجنى عليه با اراده خويش ، واسطه بين جنايت و مردن است ضمان به خودش منتسب مىباشد و اگر شبههاى هم در كار باشد الحدود تدرء بالشبهة .
4 - در اين مثال به هر سه نفر اسناد داده مىشود . خلاصه ميزان انتساب است .
سؤال 475 : الف ) شخصى در ملك خود چاهى احداث مىنمايد ، ليكن متوجه است كه احتمال دارد كودكانى كه براى بازى به ملك او مىروند ، در چاه سقوط كنند و عليرغم اين احتمال عقلايى علامت هشدار دهنده در اطراف چاه قرار نمىدهد ، آيا اين شخص ، ضامن صدماتى كه به سبب سقوط در چاه بر كودكان وارد مىشود ، مىباشد ؟
ب ) شخصى در ملك ديگرى حفرهاى را بدون اذن مالك ايجاد كرده است ، و مالك پس از گذشت مدتى ، عليرغم اين كه زمين او محل رفت و آمد كودكان است و از سويى قدرتِ پر كردن حفره را نيز دارد ، كوتاهى مىكند و كودكى در چاه سقوط كرده و آسيب مىبيند ، در فرض سؤال آيا كسى ضامن ديه كودك هست يا خير ؟ اگر ضمان ثابت است آيا مالك ضامن است يا حفر كننده چاه و يا هر دو ؟
( جواب ) : بسمه تعالى الف ) اگر مىداند كه در معرض رفت و آمد افراد مىباشد و آنها توجه ندارند ، صرف مالكيت مانع ضمان نيست و بايد علائم هشدار دهنده نصب كند .
ب ) ظاهراً حفّار ضامن است ، اگر عدواناً و بدون امر مالك حفر نموده ، ليكن احتياطاً لازم است مالك ، آن حفره را پر كند و در صورت بروز صدمه و پيدا نشدن حفار ، خسارت را مالك بپردازد و يا مصالحه شود . اگر مالك در عدم نصب علائم هشدار دهنده هم كوتاهى نموده است .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 176
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٧٦