مىباشد ، ضامن ديه نابينا يا عابر چه كسى است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر حصار دارد يا علائم هشدار نصب كرده ، ضامن نيست .
و همينطور علامت : « ملك شخصى است وارد نشويد » .
سؤال 474 : مشهور فقهاى اماميه در بحث اجتماع سبب و مباشر ، معتقدند كه در صورت اجتماع سبب و مباشر ، مباشر ضامن است مگر آن كه سبب اقوى باشد ، در مقابل ، برخى ديگر از فقهاء مانند صاحب جواهر ، رياض ، صاحب مدارك و . . . ضمان سبب و مباشر را در صورت استناد تلف به هر دو محتمل دانسته و يا به آن حكم نمودهاند ، با عنايت به اينكه « سبب » و « مباشر » در نصوص شرعى وارد نشده است و از سوى ديگر با تتبع در آراء فقهاء روشن مىگردد كه معيار ضمان ، استناد عرفى و انتساب تلف است ، آيا مىتوان گفت : هرگاه تلف تنها به مباشر مستند باشد ، مباشر ضامن و اگر تلف فقط به سبب مستند باشد ، ضامن و اگر هم به مباشر و هم سبب مستند باشد ، هر دو ضامنند و در صورت شك در انتساب نيز مباشر ضامن است . در صورت منفى بودن پاسخ ؛ فروض ذيل را تعيين تكليف فرماييد :
1 - هرگاه شخصى اقدام به ريختن نفت و سوزاندن ديگرى نمايد و شخص ثالثى كه با سوزاننده تبانى كرده است ، در را به روى مجنى عليه بسته و مانع فرار و نجات او گردد ، در صورتى كه هر دو قصد قتل داشته باشند ، چه كسى ضامن است ؟
2 - هرگاه دو نفر به قصد قتل و با تبانى يكديگر ، يكى جراحتى بر ديگرى وارد سازد و دومى ، مجنى عليه را به استفاده از داروى مضرى راهنمايى نمايد و مجنى عليه در اثر جراحت وارده و اثرات دارو بميرد ، چه كسى ضامن است ؟
3 - هرگاه مأمور لولهكشى گاز ، كار خود را به درستى انجام ندهد و مأمور كنترل و بازبينى نيز نظارت دقيقى انجام ندهد و صاحبخانه نيز به نحو غير محتاطانهاى از گاز شهرى استفاده كرده و در اثر انفجار گاز فوت شود ، در صورتى كه كار هر يك از لولهكش ، مأمور كنترل و مجنى عليه درست انجام مىشد ، حادثه اتفاق نمىافتاد ، چه كسى ضامن است ؟
4 - هرگاه سه نفر با هم نقشه قتل شخصى را بريزند و او را به دريا ببرند ، نفر اول مجنى عليه را از قايق به دريا بياندازد و نفر دوم قايق را از دسترس مجنى عليه خارج سازد و
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 175
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٧٥