سؤال 445 : شريك پدر اينجانب مغازه ايشان را بدون اطلاع و با جعل امضاء و مهر پدر اينجانب به شخصى فروخته ، و پس از اطلاع شفاهى ايشان ، پدر اينجانب هيچگونه رضايتى نداشته و با ايشان و اينجانبان تدليس نموده است . لطفاً حكم مسأله را بيان فرماييد .
( جواب ) : بسمه تعالى تدليس حرام است و معامله با جعل امضاء باطل است و شريك پدر شما فقط سهم خود را مىتواند بفروشد و در مقدار سهم پدر شما معامله باطل مىباشد . يعنى فضولى است بايد پدر شما اجازه كند .
سؤال 446 : اينجانب در سال 1376 با سرمايهام به تهران رفتم ، يكى از اقوام به من پيشنهاد داد تا در شهر لواسان زمينى بخريم ، زمين را من بخرم و او زمين را بسازد . بنده زمينى به مساحت 300 متر به قيمت 16 ميليون تومان خريدم . و حتى نصف زمين را به نام خانم ايشان كردم ، با اين كه هيچ پولى بابت زمين نداده بودند . و از آن جايى كه به ايشان اعتماد كامل داشتم ، حتى كاغذى هم امضا نكرديم و به قول و عهد زبانى ايشان دل بستم ، اما ايشان خلف وعده كرد و به عهد خود وفا نكرد . زمين بنده نيز سه سال و نيم طول كشيد تا به فروش رسيد با همان قيمت 16 ميليون تومان ، در حالى كه ارزش پول نصف شده بود ، يعنى بنده در سال 76 با 15 ميليون تومان مىتوانستم در تهران يك واحد آپارتمان بخرم ، اما در سال 79 قيمت آن آپارتمان 35 ميليون شده بود . حال از ايشان ادعاى خسارت كردم . اما در مقدار خسارت با هم اختلاف داريم . لطفاً بيان فرماييد از نظر شرعى ايشان به من بدهكار هست و اگر بدهكار است مبناى تعيين خسارت چيست ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر قرار شركت داشتهايد ( كه او در آن تاريخ بسازد و شركت مساوى داشته باشيد ) ، شما قيمت نصف ساختمان فرضى آن زمان را به اضافهى نصف قيمت زمين همان وقت را طلب داريد ، و اگر قرار شركت نبوده و فقط وعدهاى بوده يا قرار شركت مساوى نبوده در صورت وعدهى محض چيزى طلب نداريد ، در مورد شركت غير مساوى بايد معين مىكرديد و طبق آن عمل مىشده است . ولى معمولا قيمت زمين از قيمت ساختمان بيشتر است چه طور نصف زمين را در برابر نصف ساختمان دادهايد چون قرار شركت مساوى اينطور مىشود . به هر حال اگر بر چيزى مصالحه كنيد كه الصلح خير .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 163
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٦٣