سؤال 429 : سى و چند سال قبل ، در دو مرحله براى محلى تجارى ، مالك بر مبناى نرخ روز مبالغى را به عنوان پذيره و سرقفلى از فردى دريافت نموده ، و براى شغل فروش لوازم منزل به اجاره داده است و هر سه سال يك بار اجاره را اضافه و دريافت نموده است . چون به مرور زمان ارزش سرقفلى ، تغييرات قابل توجهى پيدا كرده است ، اخيراً مالك به عنوان اين كه مستأجر محل مورد اجاره را براى فروش لوازم منزل اجاره كرده و چون اقدام به فروش ظروف سراميكى نموده ، لذا مرتكب خلاف تغيير شغل شده و تصميم دارد با اعمال قدرت حتى بدون پرداختن حقوق مستأجر پس از سى و چند سال محل كسب مذكور را تصاحب نمايد . استدعا مىشود نظر مبارك را در خصوص مسأله ، كه آيا با تغيير شغل ، بر اساس قرآن كريم و قوانين شرع مقدس اسلام حق و حقوق مستأجر در مورد سرقفلى كه سى و چند سال قبل با توجه به نرخ تورم پرداخت نموده ، متعلق به مستأجر مىباشد يا خير ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر اجاره مقيد به شغل فروش لوازم منزل باشد ، و ظروف مزبور هم جزء لوازم منزل حساب نشود ، حق فسخ دارد ، به شرط اين كه به مجرد اطلاع از قضيه فوراً اعلام عدم رضايت كند .
سؤال 430 : فقهاء ( رضوان اللَّه عليهم ) گفتهاند مستأجر نمىتواند خانه و دكان را به قيمتى بيشتر از آنچه اجاره نموده است به ديگرى اجاره دهد . حال بفرماييد آيا مستأجر مىتواند منافع خانه و دكان را به قيمت بيشترى با عقد صلح و نظاير آن به ديگرى واگذار كند يا نه ؟
( جواب ) : بسمه تعالى ظاهراً مانعى ندارد .
سؤال 431 : فردى اجير شده بود براى تعمير خانهاى در روز معين . در آن روز كارهاى ديگر خود را تعطيل نموده و به در خانهى مذكور حاضر شده ، ولى اتفاقاً با درب بسته روبرو شده و در همانجا نشست تا صاحبخانه بيايد و درب را باز كند ، ولى صاحب خانه نيامد . آيا اين كارگر اجرتالمسمى را استحقاق دارد يا اجرتالمثل يا هيچ كدام را ؟
( جواب ) : بسمه تعالى حق اجرةالمسمى را دارد .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 157
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٥٧