عليه ، موكل و . . . يا براى هر دو ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر هنوز صغير است خيار بدست ولىّ اوست و اگر كبير شد بدست مولى عليه است و همينطور در قيّم . در وكيل خيار براى موكل است ، در وصى براى خود وصى است .
احكام سرقفلى
سؤال 404 : شخصى مالك سرقفلى است و مبناى مالكيت وى خريد سرقفلى از مالك است . در اجارهنامه رسمى اجازه انتقال به غير نداشته است . پس از مدتى مالك عين ، رضايت كتبى به انتقال سرقفلى مىدهد و در رضايت نامه شرط مىكند فروشنده 20 درصد از مبلغ فروش سرقفلى را به وى پرداخت نمايد . بلافاصله انتقال صورت مىگيرد و سرقفلى به شخص ثالث واگذار مىشود . ليكن تا به حال 20 درصد به مالك پرداخت نشده است . آيا مالك مىتواند از توافق صورت گرفته عدول كند و به لحاظ انتقال به غير ، حكم تخليه بخواهد و يا مستحق 20 درصد است و توافق صورت گرفته پابرجا و محترم مىباشد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى در فرض فقط مستحق 20 درصد مىباشد . ولى اگر شرط اين بوده كه به محض انتقال ، 20 درصد را بدهد ، مالك حق دارد قرار اجاره را فسخ و حكم تخليه بخواهد .
سؤال 405 : آيا متراژ سرقفلى يك مغازه شامل پايهها مىباشد يا خير ؟ به استحضار مىرساند ؛ از نظر كارشناسى ، تعيين حقوق سرقفلى و حقوق كسب و پيشه ، سرقفلى اصطلاح عرفى و متداولى كه از سالهاى دور در روابط حقوقى مردم رايج بوده است .
در اصل مىتوان گفت حق سرقفلى حقى است كه به موجب آن مستأجر متصرف ، در اجاره كردن محل كسب خود بر ديگران مقدم شناخته مىشود و به عبارت ديگر ، سرقفلى حق تقدم در اجاره اماكن تجارى بعد از اتمام مدت اجاره است كه بر اثر پرداخت مبلغى به موجر در ابتداى عقد اجاره به وجود مىآيد و در عمل فعاليت كسبى و تجارى هيچ نقشى ندارد . در عرف بازار هم وقتى گفته مىشود فلان تاجر سرقفلى مغازهاش را فروخت يعنى آن را تخليه كرد و به ديگرى واگذار نمود و اين مفهوم هيچ گاه شامل انتقال سرمايه تاجر و نام تجارى او نمىشود . پس مىتوان نتيجه گرفت با