قصد فسخ معامله
سؤال 390 : اينجانب زمينى را به مبلغ يكصد و هفت ميليون تومان طى سه فقره چك فروختم كه دو فقره از چكها وصول شد و موعد چك سوم هنوز نرسيده است اما اينجانب در معامله مغبون شدهام و در قراردادهم ذكر شده است كه هر كدام از طرفين به هر علت از انجام معامله امتناع ورزيد بايد مبلغ ده ميليون تومان به عنوان ضرر به طرف مقابل بپردازد كه اينجانب حاضرم ده ميليون را بپردازم و معامله را فسخ نمايم . به نظر حضرتعالى آيا مىتوانم معامله را فسخ نمايم ؟
( جواب ) : بسمه تعالى گرچه صريحاً جعل حق خيار فسخ براى طرفين نشده است ، ليكن ذكر تعهد پرداخت ده ميليون تومان در صورت امتناع از معامله ( چه منظور فسخ باشد يا اشاره به عدم انجام معامله فعلًا ) معنايش ذكر حق عدم يا بهم زدن معامله است . بنابراين مىتوانيد معامله را ناديده گرفته يا فسخ كنيد و طبق تعهد عمل نماييد .
خيار تأخير
سؤال 391 : آيا خيار تأخير اختصاص به تأخير ثمن داشته و تنها بايع خيار دارد يا در مورد تأخير مبيع نيز جارى بوده و مشترى هم خيار تأخير مبيع دارد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر خيار تأخير را روى قاعده بدانيم ، در تأخير ثمن هم جارى است ، و اگر تعبد بدانيم آن وقت تابع الغاء خصوصيت است و به نظر مىرسد مشكل است . ارجح در نظر اين است كه روى قاعده مىباشد .
سؤال 392 : آيا خيار تأخير اختصاص به مبيع معين و كلى در معين دارد يا در كلى در ذمّه نيز جارى است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى در ذمه جريان ندارد . بلكه در كلى در معيّن هم محل اشكال است .
سؤال 393 : در صورتى كه متبايعين واحد باشد آيا خيار تأخير و ديگر خيارات جارى است يا نه ؟
( جواب ) : بسمه تعالى جعل خيار براى راحت كردن طرفى است كه مظلوم شد ، در اينگونه موارد كه دست خود شخص است جارى نيست .