سؤال 379 : اگر خريدار ، مبيع را به شرط سلامت بخرد و سپس معلوم شود معيوب بوده ، آيا شرط مزبور تأكيد است و تنها خيار عيب وجود دارد يا جنبهى تأسيسى دارد و علاوه بر خيار عيب خيار تخلف شرط هم وجود دارد ؟ و در صورتى كه جنبهى تأسيسى داشته باشد چنانچه در مورد معامله تصرف كند و بعد معلوم شود معيوب است آيا به واسطهى خيار تخلف شرط حق ردّ مبيع را دارد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر دليل خيار عيب را شرط سلامت بنائى بدانيم شرط سلامت همان خيار عيب است ليكن اگر مبناى آن را تعبد شرعى بدانيم ، خيار عيب غير از شرط است .
خيار عيب در غير بيع
سؤال 380 : آيا پرداخت ارش ناشى از اعمال خيار عيب ، اختصاص به بيع دارد يا در معاملات ديگر نيز جارى است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر مبناى خيار عيب را تخلف از شرط ضمنى سلامت بدانيم در معاملات ديگر هم جريان دارد و اگر تعبد بدانيم نه ، به نظر اينجانب علاوه بر ادلهى خيار عيب مبناى اولى هم صحيح است و بنابراين اگر اطلاق دليل شرعى خاص شامل نشود ، شرط ضمنى شامل غير بيع هم است .
خيار حيوان
سؤال 381 : در صورتى كه شخصى كسر مشاعى از گله گوسفندى را بخرد ( مثلًا يك پنجم ) آيا خيار حيوان ثابت است ؟
( جواب ) : بسمه تعالى خيار دارد .
سؤال 382 : در صورتى كه بخشى از يك حيوان به صورت كسر مشاع فروخته شود ، آيا مشترى خيار حيوان دارد ؟ توضيح : در اين مورد اختلاف نظر وجود دارد ، برخى قائل به عدم جريان خيار حيوان شدهاند با اين استدلال كه مثلًا بر نصف حيوان ، حيوان صدق نمىكند ، پس صاحب حيوان نيست ( كه در روايات آمده : صاحب الحيوان بالخيار ) و خيار ندارد « 1 » و برخى با استناد به اطلاق اخبار به ثبوت خيار قائل شدهاند .
( جواب ) : بسمه تعالى به نظر اينجانب خيار دارد .
هامش
( 1 ) - كتاب البيع ، ج 4 ، ص 256 .