سؤال 349 : اگر از شركتى محصولى را ببينيم و بخريم و اگر خوشمان آمد آن را به دوستمان سفارش دهيم و او هم بخرد و به دوستانش پيشنهاد دهد و از اين طريق شركت به خاطر فروش آن محصول و تشكر از ما به ما پورسانت يا حق الزحمه پرداخت نمايد ، آيا اين از نظر جنابعالى اشكالى دارد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى در فرض كه قصد واقعى خريد جنس هست و جنس هم وجود داشته و تحويل گرفته است و سپس مىفروشد يا معرفى مىكند كه از شركت اصلى بخرد ، با رعايت شرايط بيع ، اشكالى ندارد .
سؤال 350 : با توجه به اين كه شركتهاى خودرو سازى تا سقف مشخص استفاده از خودرو بر اساس كيلومترشمار به طور رايگان ارائه خدمت نموده و سرويس دهى مىنمايند ؛ برخى از رانندگان به نصب كليد مخفى كه موجب از كار افتادن ساعت كيلومتر شمار مىگردد اقدام نموده و مقدار استفادهى خود از خودرو را مخفى مىنمايند تا از خدمات رايگان شركتهاى خودروسازى بهرهمند گردند ؛ حكم نصب كليد مخفى چيست ؟ همچنين اجرت افراد فروشندهى كليد مخفى و نصاب آن چه حكمى دارد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اين كار جايز نمىباشد ؛ ليكن براى فروشنده كليد اشكال ندارد ، اگر كليد مزبور فوايد حلالى هم دارد كه حتماً اينطور مىباشد چون فقط براى اين كار ساخته نشده است .
سؤال 351 : 1 - در صورتى كه ثمن معامله بسيار ناچيز باشد مثل فروختن خانهاى به هزار تومان ، آيا اين معامله صحيح است يا نه ؟ و اگر صحيح است آيا بيع محسوب مىشود يا صلح يا هبه يا . . . ؟
2 - در معاملاتى كه به وسيله تلفن ، فكس ، اينترنت و امثال آن واقع مىشود ، به ترتيب : الف ) معامله از چه زمانى واقع مىشود ؟ از زمان نوشتن يا گفتن ايجاب ، از زمان نوشتن يا گفتن قبول ، از زمان ارسال قبولى توسط مشترى ، از زمان وصول جواب قبولى به بايع ، يا . . . ؟ ب ) مكان وقوع معامله كجاست ؟ محل سكونت بايع يا محل سكونت مشترى . ج ) محل تسليم مبيع و ثمن كجاست ؟ محل سكونت بايع ، محل سكونت مشترى ، محل وجود كالا ، محلى كه نياز است كالا در آنجا مصرف شود ، يا . . . ؟
( جواب ) : بسمه تعالى 1 - معامله صحيح است و بيع مىباشد . 2 - از زمان تماميت
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 132
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٣٢