3 - اگر شما بدهكار سود نيستيد گرفتن سود از شما جايز نيست ، ليكن اگر مجبور شديد كه به خاطر عدم اذيت آنها چيزى بدهيد ، براى شما اشكالى ندارد .
سؤال 277 : در عبارات فقهاء منظور از حاكم شرع ، مجتهد جامع الشرائط است يا قاضى تحكيم ؟
( جواب ) : بسمه تعالى مجتهد جامع الشرائط در امور حسبيه ، و ولىّ فقيه در مسائل مربوط به مجموعهى جامعه و كشور .
سؤال 278 : فروشنده و خريدار قطعه زمينى در نهايت سلامت عقلى و فكرى و جسمى با هم ديگر به توافق رسيده و تحت شرايطى كه مورد قبول فروشنده و خريدار بوده با هم ديگر قولنامه عادى نوشته و هر دو امضاء كردهاند ولى پس از مدتى فروشنده فوت كرده است . در اين صورت آيا قاضى دادگاه مىتواند غير از موارد توافق قيد شده در قولنامه عادى به نفع خريدار حكم صادر كند ؟
( جواب ) : بسمه تعالى غير از مطالب مندرجه در توافق نامه ، نمىتواند چيز ديگرى را اثبات و حكم كند .
موسيقى
سؤال 279 : براى دانش آموزانِ دبستان و خانوادهى آنها در مسجد جشنى برپا مىكنند و در آن جا سرودهايى همراه با موسيقى و كف زدن اجرا مىكنند ( كه البته ما از اين كه موسيقى لهو و لعب است يا نه اطلاعى نداريم ) ، حكم اين مسأله چيست ؟ و به طور كلى اجراى چنين مراسمى در مساجد و حسينيهها جايز است ؟ در صورت جايز نبودن مسؤوليت شرعيش به عهدهى كيست ؟ ( امناى مسجد ، والدين دانشآموزان يا اولياى مدرسه ) ؟
( جواب ) : بسمه تعالى موسيقى و آواز حرام ، از نظر اينجانب آواز و آهنگى است كه مناسب با رقص و مجالس لهو و لعب باشد ؛ ليكن از انواع موسيقىهاى ديگر و آوردن هرگونه وسائل موسيقى در مساجد پرهيز شود ، خصوصاً اگر در نظر عرف مردم توهين به مسجد حساب شود .
سؤال 280 : آيا با اين دلايل كه ما نيّتمان خير است و قصد بدى نداريم ، يا مثلًا اگر موسيقى اشكال دارد ؛ چرا صدا و سيما پخش مىكند ؟ و . . . انسان بايد با زمان پيش برود