هم ، چند در صد از مبلغ فروش ( طبق فرمولها و محاسبات مشخص ) تعلق خواهد گرفت . درآمد حاصل از فعاليت در اين شركت چه حكمى دارد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اگر واقعا قصد خريد داشته باشند و همينطور ساير افراد تحت هرم ، اشكال ندارد . ليكن تا آن جا كه مىدانيم واسطهها معمولًا فقط فكر دلّالىِ صورى هستند نه خريد واقعى .
معناى ضرر و حرج و عسر
سؤال 275 : بعد از رجوع به تفاسير و كتب لغت در مورد معناى « ضرر » ، « عسر » و « حرج » به معناى واحدى دست نيافتهام . خواهشمند است معناى هر كدام را آنچه در نظر حضرتعالى صحيحتر است ، بيان فرماييد .
( جواب ) : بسمه تعالى به رسالههاى مربوط به حديث لاضرر رجوع كنيد . ضرر مقابل نفع است . عسر مقابل يسر و آسانى است . و حرج مقابل گشايش و رفاه است .
عسر و حرج نزديك به هم و تقريباً مترادف هستند .
احكام خريد و فروش
سؤال 276 : بنده در امر خريد و فروش لوازم التحرير در بازار تهران مشغول هستم چهار نفر به بنده وجوهى پرداخت نمودهاند ، و قرار شد تا در قبال كاركرد با وجوهات فوق مبلغى را بنده از محل سود حاصله به آقايان بپردازم ؛ ولى متاسفانه عملكرد تجارى بنده با ضرر و زيان حادث شد و بنده نتوانستم سود نمايم . حالا ايشان از بنده طلب سود مىنمايند . على اى حال با عنايت به فشارهاى قانونى مشاراليهم در صورتى كه بنده مبالغى را با در صد سود ماهيانه چهار درصد به ايشان پرداخت نمايم تا رضايت آنان را بهدست آورم و روانه زندان نگردم . حكم وجه فوق چيست ؟ آيا ربا مىباشد يا خير ؟
( جواب ) : بسمه تعالى 1 - اگر شرط شده كه ضرر به پاى شما حساب شود ، طبق شرط بايد عمل شود ، به اين معنى كه ضرر را شما بايد جبران كنيد ، و گرنه ضرر به پاى صاحب پول است . ولى اگر چنين شرطى نشده ضرر به عهدهى صاحب پول حساب مىشود ، مگر اين كه شما افراط و تفريط كرده باشيد .
2 - اگر منفعتى نبود شما چيزى بدهكار نيستيد مگر اين كه شرط شود كه اگر در اثر كم اطلاعى يا كم كارى شما سود حاصل نشود شما مبلغى را به عنوان جبران خسارت حاصل از كم كارى بپردازيد .