مىگردد و بر اساس آن نماز مسافر حكم ديگرى به خود مىگيرد . اگر چنانچه نظريه مذكور مورد قبول حضرت عالى قرار گرفت خواهشمند است كه بيان فرمائيد ، در غير اين صورت مستدعى است آن فقيه بزرگوار بذل عنايت فرموده ، پاسخى فقهى - استدلالى ارائه فرمائيد ، چنان كه سيرهء علماء و فقهاء بزرگوار شيعه براساس پاسخگوئى مستدل به طلاب علوم دين بوده است .
پيشاپيش از بذل عنايت آن جناب كمال تشكر و قدردانى را دارم .
در آيهء 101 سورهء مباركه نساء مىخوانيم :
« و اذا ضربتم فى الارض فليس عليكم جناح ان تقصروا من الصلاه ان خفتم ان يفتنكم الذين كفروا ان الكافرين كانوا لكم عدوا مبينا »
در مورد آيه شريفه ، توجه به چند نكته لازم است :
1 - « اذا » در اين آيه شريف ، ظرفيه شرطيه بوده و « ضربتم فى الارض » ظرف است .
2 - « ضربتم فى الارض » فقط ظرف است .
پس طبق دلالت آيه قصر ، در ظرف « ضربتم فى الارض » اگر موضوع متحقق شد ، حكم نيز جارى مىشود ، يعنى در ظرف « ضربتم فى الارض » اگر خوف وجود داشت ، حكم قصر صلاة وجود دارد .
3 - از طرف ديگر « ان تقصروا من الصلاه » قصر از جنس نماز را مطرح مىكند زيرا « ال » در « الصلاه » ، « ال » جنس است و در نتيجه تمام نمازها را در بر مىگيرد . پس طبق دلالت آيه شريفه ، قصر صلاه تمام نمازهاى دو ركعتى و سه ركعتى و چهارركعتى را شامل مىشود .
پس حكم وجود خوف ، قصر از صلاه است و معنا ندارد كه در حالت عدم وجود خوف هم ، حكم قصر از صلاه وجود داشته باشد ، زيرا « ان
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 24
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٤