سؤال : 71 - در آيندهاى نزديك انسان به كره مريخ خواهد رفت اگر در بين اين افراد مسلمان وجود داشته باشد در اين حالت با توجه به اينكه شب و روز مفهومى ندارد اوقات شرعى اين افراد چگونه است ؟ اگر اين افراد را به خواب زمستانى ببرند و پس از 7 - 8 ماه بيدار كنند نماز و روزه آنها چگونهاست ؟ با توجه به اينكه اين افراد جاى تحرك كمى خواهند داشت چگونه و به چه سمتى نماز بخوانند ؟
جواب : قاعدهء شب و روز مريخ ميزان مىباشد و مادام كه در سفينه هستند مىتوانند طبق شب و روز مريخ اگر معلوم هست تنظيم اوقات كنند ، ولى چون جاى شك و شبهه موضوعى و حكمى هست مىتوانند طبق شب و روز زمين كه تا پيش از آن عمل مىكردهاند تنظى وقت كنند نماز و روزه فوت شده در حال خواب بعد بايد قضا شود اگر جاى ايستادن ندارد به همان حالت نشسته به طرف كره زمين نماز بخوانند .
سؤال : 72 - فضانوردان مسلمانى كه به فضا مىروند با توجه به اينكه هر 90 دقيقه يك بار به دور زمين مىگردند . وقت نماز و كيفيت روزه آنها چگونه است ؟
جواب : در هر 24 ساعت زمينى پنج نماز مىخوانند با تقسيم و تنظيم وقت با فاصله تقريبى با فاصله نمازها در زمين . و اگر شب و روز قراردادى دارند مىتوانند طبق همان تقسيم كنند .
سؤال : 73 - با توجه به كمبود آب و نبود وسيلههايى كه تيمم بر آن صحيح باشد و يا بتوان بر آن سجده كرد اين افراد چگونه وضو سازند و سجده كنند ؟
جواب : اگر وسيله وضو و تيمم ندارند يا در مضيقه واقع ميشوند بههرحال نماز بخوانند و احتياطا بعدا كه در شرائط درستى قرار گرفتند قضا كنند .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 41
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٤١