با ااى احترام به اطلاع مىرساند با توجه به پيشرفت جامعه بشرى و افزايش سطح بينش وى و سفر به مناطق جديد مسائلى پيش آمده كه خواستار جواب شرعى آن براى آشنايى بيشتر مردم با احكام اسلامى و عمل بر طبق احكام الهى مىباشم .
سؤال : 68 - با توجه به گسترش فنآورى اطلاعات آيا افرادى كه به اين وسيله به بررسى آيات الهى همچون كسوف و خسوف و مسائلى از اين قبيل مىپردازند و از كيلومترها فاصله تصوير زندهء اين رويدادها را دريافت مى كنند لازم است نماز آيات بخوانند ؟
جواب : اگر كسوف و خسوف در منطقه افق خويش را مىبيند نماز آيات را بخواند .
سؤال : 69 - در برخى از مناطق اين كره خاكى نواحى جغرافيايى وجود دارد كه در برخى روزهاى سال شاهد شبى به طول 23 ساعت و سپيده 1 ساعته مىباشند ( و پس از 6 ماه داراى روز 23 ساعته و سپيده 1 ساعته مى باشد ) . در اين مناطق چگونگى اوقات شرعى را توضيح دهيد ( وقت نمازهاى واجب و روزه ) ؟
جواب : به نظر اينجانب طبق شب و روز قراردادى خود عمل كنند ، بديهى است كه در كارهاى روزمره خود همهء 23 ساعت را روز نمىدانند .
سؤال : 70 - در نيم كره غربى مناطقى است كه به هر 3 يا 4 طرف كه بايستيد قبله است در اين مناطق در چه جهتى اعمال شرعى را بايد انجام داد ؟
جواب : در فرض مزبور به هر طرف جايز است نماز بخوانند و براى تخلى بايد به مقدار امكان بطور منحرف بنشينند و اگر به هر صورت صدق قبله كند بطور تخيير يك طرف را انتخاب كنند هميشه همان يك طرف را رعايت كنند .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 40
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٤٠