باشند ، خدمت به يكديگر كنند ، غمخوار همديگر باشند ، بدى يكديگر را نخواهند ) ، حتماً بركات آسمان و زمين را به رويشان مىگشاييم ( تا از زندگيشان استفاده كنند .
خداى متعال به ما اعلام كرده كه نتيجهء عمل صالح اين است كه در عيش و نوش مشروع بوده و يك زندگى راحت و بدون دلهره و اضطراب داشته باشيد بنابراين ، بشر با اختيار خود ، راه را انتخاب مىكند .
اين بشر با دو مخالف در عذاب * از فرشته نيمى و نيمى ز خر
همانگونه كه قبلًا اشاره كرديم يك قسمت انسان « مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَاً مَسْنُونٍ » « 1 » و قسمت ديگرش « نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِى » « 2 » است كه او با اختيار خود يك جنبه را ترجيح مىدهد .
پدر مهربانى را در نظر بگيريد كه مَضّرات موادّ مخدّر را به فرزندش گوشزد مىكند و عاقبت آنهايى كه به دنبال موادّ مخدّر رفته و با افراد بد نشستند را بيان مىكند ، حال اگر فرزند اين طريق را انتخاب كرده ، با افراد فاسد نشست و در نتيجه ، گرفتار موادّ مخدّر شد ، آيا بايد پدر ملامت شود كه چرا به فرزندت رحم نكردى ؟ پدر خواهد گفت : او اختيار دارد و من آنچه لازم بود به او گفتم ، او خود اين راه را انتخاب كرد ، پس اين با مهربان بودن پدر هيچ منافاتى ندارد .
در بلاها و مصيبتهاى عمومى نيز اين گونه پاسخ مىدهيم كه همهء اينها در اثر اعمال بشر است ، در اين باره آيات متعددى در قرآن است كه به بعضى از آنها اشاره كرديم و نيز قرآن كريم مىفرمايد : اگر افراد بشر صالح باشند ، بركات آسمانها ، و زمين در همين عالم بر رويشان گشوده خواهد شد ، و اگر
هامش
( 1 ) . حجر ( 15 ) آيهء 26 . .
( 2 ) . همان ، آيهء 29 . .