« اهْدِنَا الصِّراطَ المُستَقِيمَ »
بار پروردگارا ! اى ربّ العالمين ! اى رحمان ! اى رحيم ! اى مالك يوم الدين ! ما را به راه مستقيم هدايت فرما .
لغات آيه
« اهدنا » امر يا دعاست از ماده و مصدر « هداية » و « هدى » . هدايت و هدى به چه معناست ؟ در تفسير مجمع البيان ، شيخ طبرسى - رضوان اللَّه تعالى عليه - مىفرمايد :
الهداية في اللّغة : الإرشاد و الدّلالة عَلَى الشّيء ، يقال لِمن يتقدّم القوم و يدلّهم على الطّريق : هادٍ خِريّتٌ ، أيدالٌّ مُرشدٌ ؛ « 1 »
هدايت در لغت عرب به معناى ارشاد و راهنمايى و دلالت كردن به چيزى است . مثلًا شما به شهرى وارد مىشود و به آن جا آشنايى نداريد ، آدرس شخصى را مىپرسيد ، يك نفر پيش مىافتد و شما را به راه دلالت مىكند . او را در لغت عرب هدايت كننده و دلالت كنندهاى خبير و حاذق مىگويند .
ولى لغت قرآن را بايد از خود قرآن اخذ كرد و لذا اين گونه نيست كه هدايت عبارت از ارشاد و دلالت كردن به راه حق در مقابلِ ضلال باشد ، چنانچه متبادر به ذهن نيز همين است ، بلكه مراد اين است كه براى هر مقصدى اعم از حق يا باطل ، راهى مخصوص وجود دارد . پس هر كس راهى
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ، ج 1 ، ص 27 . .