كه در سورهء نحل آيهء 69 مىخوانيم :
وَأَوْحَى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتاً - الآية - « 1 » .
دانشمندان چندى نيز رسالههائى در بارهء حيوانات - مخصوصاً طيور - نوشتهاند كه اهم آنها عبارتند از : رسالة الطير ابن سينا و ترجمهء آن ( منسوب به شيخ اشراق يحيى سهروردى ) .
و رسالة الطيور احمد غزالى و منطق الطير عطار نيشابورى و رسالة الطير نجم الدين رازى .
در رسالهء سهروردى مرغان از قفس رسته ، از واديها و كوهها مىگذرند و به درگاه ملك مىرسند و به او التماس مىكنند كه بند از پاى آنها بردارد .
جواى مىشنوند : بند از پاى شما كسى گشايد كه بسته است . و من رسولى با شما فرستم تا ايشان را الزام كند كه بند از پاى شما بردارند .
در رسالهء : الطيور غزالى ، مرغان به درگاه سيمرغ مىروند تا او را به پادشاهى بردارند .
آنجا كه مىرسند اوّل جواب رد مىشنوند و آخر پذيرفته مىشوند .
در منطق الطير عطّار كه مفّصلتر و دلكشتر و پرحادثهتر و در يك معنى يك دورهء سير و سلوك است مرغان براى برگزيدن پادشاهى اجتماع ( انجمن ) برپا مىكنند و به راهنمايى هدهد به طلب سيمرغ مىروند .
و بيشتر آنها در آن راه دور و دراز و پرخطر جان مىبازند .
و از آن ميان تنها سى مرغ به مقصد مىرسند .
و آنجا درمىيابند كه سيمرغ همان سىمرغ است .
و وجود طالب و مطلوب يكى است .
هامش
( 1 ) - نحل : 68 .