شرح
ورواه الصدوق بإسناده عن السكوني مثله إلّاأنّه قال : والكثر الجمار . « 1 »
فقه الحديث : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود : در مورد ميوه و شكوفهى خرما قطع دست نيست .
اين روايت را مرحوم صدوق از سكونى نقل مىكند ؛ ليكن معناى « كثر » را « جمار » يعنى سنگها گفته است .
روايت سكونى اطلاق دارد ؛ خواه ميوه در حرز باشد يا غير حرز ، هر دو را مىگيرد .
قرينهاى هم نيست بر اين كه مقصود ، ميوهاى است كه در خارج حرز باشد ؛ ليكن روايت را بايد به يكى از دو راه توجيه كرد :
الف : هرچند روايات سكونى معتبر است ، امّا در شرح حالش گفتهاند : رواياتش در جايى اعتبار دارد كه متفرّد نباشد ؛ اگر تفرّد در نقل داشت ، روايتش از اعتبار ساقط است .
در مقام ما نيز چنين است ؛ زيرا ، روايت گذشته مربوط به سرقت با عدم حرز است .
ب : مشهور بر طبق اين روايت فتوا ندادهاند ؛ به اين جهت ، روايت را كنار مىگذاريم .
امام راحل رحمه الله در پايان مسأله ، در ضابطهاى كلّى مىفرمايد : « كلّ ما يملكه المسلم حتّى الطير وحجر الرخام » ؛ بر سرقت هر چيزى كه مسلمان مالكش باشد ، حتّى پرنده و سنگ مرمر ، اگر به حدّ نصاب برسد ، قطع دست هست . اين تعميم نيز به خاطر وجود رواياتى ، بر خلاف مىباشد .
3 - محمّد بن يعقوب ، عن عليّ بن إبراهيم ، عن أبيه ، عن النّوفلي ، عن السّكوني ، عن أبي عبداللَّه عليه السلام قال : لا قطع على من سرق الحجارة يعنى الرخام وأشباه ذلك . « 2 »
فقه الحديث : امام صادق عليه السلام فرمود : اگر كسى سنگ مرمر را سرقت كرد ، دستش را
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 517 ، باب 23 از ابواب حدّ سرقت ، ح 3 .
( 2 ) . همان ، ص 516 ، ح 1 .