شرح
خارجى است ؛ ولى تعبيرى روشن دارد ؛ مىگويد : « أمّا من كان من المسلمين ولد على الفطرة » اين تعبير مفيد آن است كه بايد به عنوان يك اصل و حقيقت ، اسلامشان قبل از حالت زندقه روشن گردد .
به بيان ديگر ، آيا تعبير امام عليه السلام « من كان من المسلمين ولد على الفطرة » شامل بچّه مسلمانى كه بالغ شده و اسلامش به تبع والدينش بوده است ، مىشود ؟ و آيا عامل آن حضرت نسبت به قتل چنين كودكانى بدون توبه مىتواند اقدام كند يا بايد مسلمان بودن طرف را احراز كند ؟
ظاهر « من كان من المسلمين » مسلم بالأصاله است و شامل مسلمان حكمى و تبعى نمىشود . بنابراين ، از مجموعهى اين چند روايت ، همان نتيجهاى را مىگيريم كه امام راحل در كتاب ميراث بيان نمودند .
خصوصيّت سوّم : اسلام أحد الوالدين
شكّى نيست كه اگر در حين انعقاد نطفه والدين هر دو مسلمان باشند ، فرزند محكوم به اسلام است . اين مطلب از مسلّمات فقه است . دليل اين فتوا موثّقهى عمّار ساباطى است كه امام عليه السلام فرمود : « كلّ مسلم بين المسلمَين » « 1 » يعنى هر مسلمانى كه از دو مسلمان به وجود آمده باشد . بحث در اين است كه آيا براى حكم كردن به اسلام بچّه ، اسلام احد الأبوين كافى است ؟ از عبارت « كلّ مسلم بين المسلمين » حصر فهميده نمىشود بهگونهاى كه فقط در مورد متولّد از پدر و مادر مسلمان اين حكم مترتّب باشد ، بلكه روايت در مقام بيان اين است كه اگر والدين هر دو مسلمان بودند ، بچّه اسلام تبعى پيدا مىكند ؛ امّا اثبات شيىء نفى ماعدا نمىكند . براى مسلمان بودن طفل به تبع احدالوالدين دو دليل اقامه شده است :هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 545 ، باب 1 از ابواب حدّ محارب ، ح 3 .