شرح
عنوان لصوصيّت را از دست بدهد و عنوان مهاجم به خود بگيرد ، قتلش ابتداءً جايز نيست ؛ بلكه اگر راه دفاع منحصر به كشتن او شد ، در آخرين مرحله مىتوان او را به قتل رسانيد .
تا اينجا با توجّه به دو روايت « منصور « 1 » و غياث بن ابراهيم » « 2 » كه مفادش « اللصّ محارب للّه ورسوله فاقتله » بود ، نتيجهى بحث اين شد كه لصّ هرچند شرايط محارب را دارا نباشد ، يعنى با اسلحه وارد منزل نشده ، بلكه بهطور عادى داخل شده باشد ، به همين مقدار كه حريم و حرمت منزل را از بين برده و امنيّت خانه را بهم زده و در مخاطره انداخته است ، بعيد نيست نازل منزلهى محارب باشد و بتوان در همان وهلهى اوّل او را كشت .
از دو روايت ابىايّوب و حلبى : « من دخل على مؤمن داره محارباً له فدمه مباح في تلك الحال » « 3 » و « إذا دخل عليك اللصّ المحارب فاقتله » « 4 » استفاده مىشود : هر لصّى جواز قتل ندارد ، بلكه اين حكم بر لصّ محارب مترتّب است .
در مقابل ، يك دسته از روايات نيز داريم كه مىگويند اگر كسى به قصد سرقت وارد منزلى شد - هرچند عنوان محارب هم نداشته باشد - قتلش جايز است ؛ و از اين پله بالاتر رواياتى نيز هستند كه بر جواز قتل كسى كه بدون اجازه وارد خانهى مردم شود دلالت دارد ؛ و از اين هم بالاتر ، اگر كسى از بلندى بر خانهى مردم اشراف پيدا كند و به آنجا نظر كند ، يا اگر از بلندى هم نباشد از سوراخ ديوارى به درون خانهى مردم نگاه كند ، كشتن چنين فردى اشكال ندارد . به بعضى از اين روايات اشاره مىكنيم .
1 - عليّ بن إبراهيم ، عن أبيه ، عن النوفلي ، عن السّكوني ، عن أبي عبد اللَّه عليه السلام ، قال : قال أمير المؤمنين عليه السلام : إنّ اللَّه عزّ وجلّ ليمقت الرجل يدخل عليه اللصّ في بيته فلا يحارب . « 5 »
فقه الحديث : در اين روايت ، اميرمؤمنان عليه السلام فرمود : خداوند مبغوض مىدارد مردى را
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 543 ، باب 7 از ابواب حدّ محارب ، ح 1 ، 2 و 3 .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . همان .
( 4 ) . همان ، ج 11 ، ص 93 ، باب 46 از ابواب جهاد عدو ، ح 7 .
( 5 ) . همان ، ص 91 ، باب جهاد العدو ، ذيل ح 2 ؛ كافى ، ج 5 ، ص 51 ، ح 2 .