شرح
أول وهلة » يعنى فرق محارب با غيرمحارب در اين است كه اگر مهاجم محارب بود ، در همان آغاز كار مىتوان او را از پا درآورد ؛ ولى اگر غيرمحارب بود ، بايد از أسهل فأسهل شروع كرد .
بررسى معناى عبارت « اللصّ محارب »
در روايات كه مىفرمايد : « اللصّ محارب » ، « 1 » آيا مىخواهد به صورت تعبّدى لصّ را در محدودهى محارب وارد كند ؟ ، يعنى لصّ اگر شرايط محارب را هم واجد نباشد و سلاحى نداشته باشد ، تعبّداً محارب است ؟ اثر اين تنزيل و تعبّد فقط جواز قتل لصّ در اوّلين مرحله دفاع است ؛ ولى احكام ديگر محارب بر او اقامه نمىشود . يا روايت در مقام بيان اين است كه تمام افراد لصّ حقيقتاً محارب بوده و خصوصيّات محارب را دارا هستند ؟ اگر چنين معنايى مقصود باشد ، بايد به كلام صاحب شرايع رحمه الله ملتزم شد كه در معناى لصّ ، عنوان تغلّب و قاهريّت ، و قهر و غلبه مأخوذ است و به مطلق سارق لصّ نمىگويند . آيا با مراجعهى به روايات ديگر امكان حلّ اين معمّا هست ؟ در روايت زير دقّت كنيد : وعن عليّ بن إبراهيم ، عن أبيه ، عن ابن أبي عمير ، عن أبان بن عثمان ، عن رجل ، عن الحلبي ، عن أبي عبد اللَّه عليه السلام ، قال : قال أمير المؤمنين عليه السلام : إذا دخل عليك اللصّ المحارب فاقتله ، فما أصابك فدمه في عنقي . « 2 » فقه الحديث : در اين روايت معتبره « 3 » امام صادق عليه السلام فرمود : وقتى لصّ محارب بر تو داخل شد ، قتلش مشروعيّت دارد ، و مىتوانى او را بكشى ؛ آنچه در اين رابطه گريبانت را گرفت ، خونش به گردن من - يعنى مسألهاى نسبت به قتلش نيست . - آيا لفظ « المحارب » قيد توضيحى براى لصّ است يا قيد احترازى ؟ آيا اين روايتهامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 543 ، ابواب حدّ محارب ، ح 1 .
( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 11 ، ص 93 ، باب 46 از ابواب جهاد عدو ، ح 7 و ج 18 ، ص 590 ، باب 6 از ابواب الدفاع ، ح 1 .
( 3 ) . در تفصيل الشريعه كتاب حدود مىفرمايند : « روايت مرسل است ولى صاحب جواهر آن را مثل موثق يا صحيح دانسته ، ظاهراً به جهت اين است كه روايت از مرسلات ابن ابى عمير مىباشد و ما در بحث مسكر بر اين مبنا اشكال كرديم . » .