شرح
فرمود : لصّ محارب با خدا و رسول است ؛ او را بكش . اگر قتلى و چيزى از جانب تو بر او واقع شد ، اشكالى ندارد و به گردن من باشد .
دلالت روايت : در اين روايت بايد به دو نكته توجّه داشت :
1 - آيا كلام امام عليه السلام كه مىفرمايد : « اللصّ محارب » ناظر به اين است كه لصّ مصداق حقيقى يا تعبّدى محارب است ؟
2 - اگر فردى مصداق محارب معرّفى شد ، بايد به لحاظ ترتّب اثر مهم آن باشد ؛ وقتى مىگويد : « اللُصّ محارب للّه ورسوله » يعنى در دايرهى آيهى شريفه داخل است كه يكى از حدود اربعه ، حدّ آن است و با اثبات جرم محارب ، حاكم مىتواند حدّش را انتخاب كند ، به خصوص بنا بر مبناى تخيير كه ممكن است حاكم قتل را انتخاب نكند . در حالى كه در روايت مىگويد : « اللُصّ محارب للَّهولرسوله » و بعد با « فاء » تفريع مىفرمايد : « فاقتله » كه دستورى براى صاحب خانه است و كارى به حاكم شرع ندارد ؛ چه تناسبى هست كه بگويد : « اللصّ محارب » بعد با فاء تفريع بفرمايد : « فاقتله » ؟
به عبارت ديگر ، امام عليه السلام در مقام بيان يك امر كلّى است ؛ مىفرمايد : لصّ محارب با خدا و رسول است ؛ اگر قتلى هم محقّق شود ، ناراحت نباش به عهدهى من ؛ و هيچ مشكل شرعى ندارد . به هر تقدير ، اگر لُصّ مصداق حقيقى محارب است ، در تفريع « فاقتله » چه نكتهاى وجود دارد ؟ زيرا ، در مباحث گذشته بيان شد : اگر دزدى محارب هم نباشد و اسلحه در دست نداشته باشد ، صاحب خانه مىتواند در مقام دفاع برآيد ؛ هرچند منجرّ به قتل سارق گردد . لذا ، اثرى بر محارب بودن نيست ؛ چرا كه هر دو را در مقام دفاع مىتوان كشت .
بنابراين ، دقّت در مفاد روايت ما را با دو اشكال مواجه مىكند ؛ از طرفى لصّ را مصداق محارب قرار داده است و از سوى ديگر « فاقتله » را بر آن تفريع كرده است . در دو روايت ديگر اين باب نيز همين تعبير ديده مىشود .
1 - محمّد بن الحسن بإسناده عن أحمد بن محمّد ، عن البرقي ، عن الحسن بن السرّي ، عن منصور ، عن أبي عبداللَّه عليه السلام ، قال : اللصّ محارب للَّهولرسوله