شرح
تفسير تبيان « 1 » و مجمع البيان « 2 » همين روايت را به نحو ارسال از امام باقر عليه السلام نقل كرده و گفتهاند : « روى ذلك عن الباقر عليه السلام » هر چند اين روايت در وسائل از امام صادق عليه السلام نقل شده است ، امّا ايشان از پدرشان امام باقر عليه السلام ، روايت را حكايت كردهاند .
مؤيّد آن روايتى است كه حاجى نورى رحمه الله در كتاب مستدرك از كتاب جعفريات و به تعبير ديگر « اشعثيات » آورده است :
في قوله تعالى : وَ لْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَآلِفَةٌ مّنَ الْمُؤْمِنِينَ ، قال : المؤمن الواحد يجزىء إذا شهد » . « 3 »
فقه الحديث : اگر يك مؤمن در مراسم اجراى حدّ حاضر شود ، براى امتثال اين آيهى شريفه كفايت مىكند .
تفسير حدّاقل طايفه به يك نفر ، طرفدار زيادى در مفسرّان و فقها دارد ؛ و مرحوم محقّق در شرايع پس از نقل چند قول ، به آن تمايل پيدا كرده و آن را حسن مىداند . « 4 » تحديد حدّاقلّ طائفه به دو نفر
عكرمه از اهل سنّت به آن قائل شده است ؛ و به آيهى نفر در اين مورد استدلال مىكند :
فَلَوْلَا نَفَرَ مِن كُلّ فِرْقَةٍ مّنْهُمْ طَآلِفَةٌ لّيَتَفَقَّهُواْ فِى الدّينِ . . . . « 5 » در اين آيه ، طائفه كمتر از فرقه قرار داده شده است ؛ زيرا ، مىفرمايد : از هر فرقهاى يك طايفه كوچ كنند . بنابراين ، كمتر بودن طايفه از فرقه دو احتمال دارد : يكى اين كه طايفه يك نفر باشد ؛ و احتمال ديگر آنكه دو نفر مراد باشد ؛ ليكن دو نفر با احتياط موافق است . « 6 »
هامش
( 1 ) . التبيان ، ج 7 ، ص 406 .
( 2 ) . مجمع البيان ، ج 7 ، ص 196 .
( 3 ) . مستدرك الوسائل ، ج 18 ، ص 75 ، باب 42 از ابواب حدّ زنا ، ح 6 .
( 4 ) . شرايع الاسلام ، ج 4 ، ص 939 .
( 5 ) . سورهى توبه ، 123 .
( 6 ) . الدرّ المنثور ، ج 5 ، ص 18 .