[ من يبدء بالرجم ]
[ مسألة 3 - إذا أقرّ الزاني المحصن كان أوّل من يرجمه الإمام عليه السلام ثمّ النّاس . وإذا قامت عليه البيّنة كان أوّل من يرجمه البيّنة ، ثمّ الإمام عليه السلام ، ثمّ الناس . ]
شرح
آغازكنندهى رجم
در صورت ثبوت زناى محصنه با اقرار ، آغازگر رجم ، امام عليه السلام و پس از او مردم خواهند بود . و در صورت ثبوت زنا با بيّنه ، اوّل شهود ، پس از آن امام عليه السلام ، و آنگاه مردم رجم مىكنند . در اين فرع سه قول وجود دارد : 1 - در هر دو صورت ( ثبوت زنا با اقرار و بيّنه ) ، آغازگر رجم هر كسى مىتواند باشد ؛ هر چند مستحبّ است در صورت اثبات با اقرار ، امام عليه السلام ، و در صورت اثبات با بيّنه ، شهود آغازگر باشند ، امّا از نظر حكم وجوبى و لزومى خصوصيّتى مطرح نيست ؛ هر كسى بخواهد شروع كند ، مانعى ندارد . 2 - آغازگر بايد امام عليه السلام باشد ؛ خواه زنا با بيّنه ثابت شده باشد ، يا با اقرار ؛ و پس از آن ، مردم به رجم بپردازند . 3 - قول مشهور كه شيخ طوسى رحمه الله در كتاب خلاف « 1 » و مبسوط « 2 » بر آن ادّعاى اجماع كرده ، همين قولى است كه امام راحل رحمه الله در تحرير الوسيله گفتهاند ؛ يعنى تفصيل مىدهند بين ثبوت زنا با اقرار كه امام عليه السلام بايد شروع به رجم كند ؛ و ثبوت آن به بيّنه ، كه شهود آغازگر خواهند بود ، آنگاه نوبت امام عليه السلام شده و پس از او مردم شروع مىكنند به سنگسار نمودن زانى . براى هر قول نيز روايتى هست كه بايد به بررسى آنها پرداخت .دليل قول مشهور ( تفصيل بين ثبوت زنا با اقرار و بيّنه )
وعن محمّد بن يحيى ، عن أحمد بن محمّد ، عن ابن فضّال ، عن صفوان ، عمّنهامش
( 1 ) . الخلاف ، ج 5 ، ص 377 ، مسأله 15 .
( 2 ) . المبسوط ، ج 8 ، ص 4 .