شرح
تذكّر : فتاواى مختلف فقها كشف مىكند كه اجماع مسلّمى در اين مسأله نداريم ؛ بلكه حتّى يك شهرت مسلّمى هم وجود ندارد ؛ هرچند شهرت به تنهايى ، فاقد حجيّت است ، ولى ترقّى صاحب جواهر رحمه الله از اشهر به مشهور نيز اثبات چنين شهرت مسلّمى را نمىكند ؛ بنابراين ، بايد به روايات مراجعه شود .
بررسى روايات در مقدار دفن
چند روايت مرسل در كتابهاى فقهى مانند : جواهر الكلام از كتب عامّه نقل شده كه در جوامع روايى ما به صورت ارسال نيز نيامده است . اين روايات فاقد اعتبار حجيّت هستند .
از آن جمله است روايات زير :
1 - في المرسل عن النّبيّ صلى الله عليه و آله حفر للعامرية إلى الصدر . « 1 » در اين روايت مرسل ، براى زن عامرى - صحيح آن « غامدى » است - كه زناى محصنه كرده بود ، گودالى تا اندازهى سينهى او حفر كردند .
2 - إنَّه صلى الله عليه و آله رجم امرأة فحفر لها إلى الثندوة . « 2 » « ثندوة » يعنى سينه و جاى پستان ؛ تعبير به « ثندوة » با تعبير به « صدر » يكى است .
در روايتى كه مرحوم فاضل اصفهانى به نحو ارسال نقل و منبعى كه از آن گرفته معيّن نكرده است ، در قضيهى شراجه يا شراهه كه روز پنجشنبه به او تازيانه زد و روز جمعه رجم كرد ، آورده است : « دفن الشراهة إلى منكبها أو ثدييها » « 3 » منكب از سينه بالاتر است .
اين چند روايت مرسل ، در خصوص زن آمده و هيچ صحبتى از مرد در آنها نيست ، و به آنها نمىتوان عمل كرد ؛ زيرا ، فاقد اعتبار و حجيّت هستند . بنابراين ، بايد به همان
هامش
( 1 ) . سنن بيهقى ، ج 8 ، ص 221 .
( 2 ) . همان ، ص 229 .
( 3 ) . كشف اللثام ، ج 2 ، ص 403 .