شرح
ناصيه و قسمت جلوى سر است ؛ و علّت آوردهاند شناعت اينگونه سرتراشى بيشتر است .
اين تعليل مفيد فايده نيست ؛ زيرا ، ما تابع دليل و ظهور آن هستيم . با تراشيدن مقدارى از سر ، عنوان « حلق رأس » صدق نمىكند ، بايد تمام سر را تراشيد تا اين عنوان صادق باشد ، و امتثال محقّق گردد . بنابراين ، تراشيدن قسمتى از سر يا موى حاجب و مانند آن فايدهاى ندارد .
موضوع حلق رأس
موضوعى كه در اين دو روايت مورد حكم تازيانه و تبعيد و حلق رأس واقع شده ، مرد مملّك است نه مطلق غير محصن . بنابراين ، با ملاحظهى اين دو روايت و فتواى بسيارى از فقها مىگوييم : حدّ زانى غير محصن بكر مملّك كه ازدواج كرده و دخولى به همسرش نداشته ، سه چيز است : صد تازيانه ، تبعيد يك سال و تراشيدن موى سر .حكم جدايى بين زانى و همسرش
دو روايتى كه دلالت بر تراشيدن موى سر داشت ، حكم چهارمى را نيز در مورد زانى غير محصن مملّك متضمّن بود ؛ و آن جدايى بين او و زوجهاش است آيا مىتوان به اين حدّ نيز ملتزم شد ؟ هيچ كس از فقها به آن فتوا نداده است ؛ علاوه آنكه روايت مخالف با آن نيز وجود دارد : محمّد بن يعقوب ، عن عدّة من أصحابنا ، عن أحمد بن محمّد ، عن الحسين بن سعيد ، عن فضالة بن أيّوب ، عن رفاعة ، قال : سألت أبا عبداللَّه عليه السلام عن الرجل يزني قبل أن يدخل بأهله أيرجم ؟ قال : لا . ورواه الصدوق بإسناده عن رفاعة بن موسى . . . وزاد : قلت : هل يفرّق بينهما إذا زنى قبل أن يدخل بها ؟ قال : لا . « 1 » فقه الحديث : رفاعه از امام صادق عليه السلام پرسيد : آيا حدّ مردى كه قبل از دخول بههامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 358 ، باب 7 از ابواب حدّ زنا ، ح 1 و 2 .