شرح
جماعتى ديگر از فقها مانند شيخ طوسى « 1 » در بعضى كتابهايش ، ابن زهره « 2 » ، حمزه « 3 » و ابن سعيد رحمهما الله « 4 » و . . . امام راحل رحمه الله در تحرير الوسيله به تفصيل بين حدّ جوان و پير فتوا دادهاند ؛ يعنى اگر زانى محصن جوان باشد ، حدّ او كمتر از زانى محصن پير و بزرگ سال است .
مسأله صد تازيانه در اوّلى مطرح نيست و فقط رجم مىشود .
با وجود چنين اختلافى ، جاى تمسّك به اجماع و امثال آن نيست ؛ بلكه بايد به مستند آن - يعنى : روايات - مراجعه كرده و خصوصيّات آنها را ديد .
تقسيمبندى روايات باب رجم
روايات اين باب به سه گروه تقسيم مىشود : گروه اوّل : رواياتى كه حكم زناى احصانى را فقط رجم مىداند و هيچ سخنى از جلد نيست . گروه دوم : احاديثى كه بر جمع بين جلد و رجم در زناى احصانى دلالت دارد . گروه سوم : اخبارى كه بين حدّ شيخ و شيخه و شابّ و شابّه تفصيل داده است ؛ در زناى احصانى دستهى اوّل جمع بين تازيانه و رجم ، و در دستهى دوم فقط رجم را به عنوان حدّ گفته است . با ملاحظهى روايات ، بايد به جمع بين آنها پرداخت و نتيجهى حاصل از آن را گرفت . بررسى گروه اوّل روايات 1 - محمّد بن يعقوب ، عن محمّد بن يحيى و غيره ، عن أحمد بن محمّد بن عيسى ، عن الحسين بن سعيد ، عن النضر بن سويد ، عن عاصم بن حميد ، عن أبي بصير ، عن أبي عبداللَّه عليه السلام ، قال : الرجم حدّ الأكبر والجلد حدّ اللَّههامش
( 1 ) . النهاية في مجرّدالفقه والفتوى ، ص 693 ؛ الخلاف ، ج 5 ، ص 366 ، مسأله 2 .
( 2 ) . غنية النزوع ، ص 422 .
( 3 ) . الوسيلة ، ص 411 .
( 4 ) . الجامع للشرايع ، ص 55 .