شرح
ذكر محارم در قرآن
در آيهاى از سورهى نساء خداوند هر سه دسته از محارم را بيان فرموده است : حُرّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَ تُكُمْ وَعَمتُكُمْ وَخلتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهتُكُمُ التِى أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَ تُكُم مّنَ الرَّضعَةِ وَأُمَّهتُ نِسَآلِكُمْ وَرَبلِبُكُمُ التِى فِى حُجُورِكُم مّن نّسَآلِكُمُ التِى دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُواْ دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَللِلُ أَبْنَآلِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلبِكُمْ وَأَن تَجْمَعُواْ بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَّحِيمًا « 1 » عنوان مأخوذ از محارم در روايات
تعبيرى كه در روايات رسيده « من زنى بذات محرم » « 2 » و « من وقع على اخته » « 3 » كسى كه با محارم خود يا خواهرش زنا كند ، هست . در اينها هيچ ذكرى از محارم نسبى نيست . لذا ، بايد عنوان محرم را مورد تحقيق و بررسى قرار دهيم .
ذات مَحرم و مَحرم كيست ؟ مقصود از محرم ، « من يحرم نكاحه » است .
جوهرى در صحاح اللغة مىگويد : « يقال : ذو محرم منها إذا لم يحلّ نكاحها » محرم كسى است كه ازدواج با او حرام است . عنوان مأخوذ در روايت « من زنى بذات محرم » است ، همانگونه كه با مادر نسبى و خواهر نسبى نمىتوان ازدواج كرد ، با مادر رضاعى و مادر زن نيز نكاح جايز نيست .
با اين حال ، در تحرير الوسيله مىفرمايد : « و لايحلق ذات محرم للرضاع بالنسب على الأحوط لو لم يكن أقوى » ؛ محارم رضاعى به محارم نسبى - بنابر احتياط اگر اقوا نباشد - ملحق نمىشوند .
فقها محارم سببى را متعرّض نشدهاند ، و حكم محارم سببى در فتاوا مسكوت گذاشته
هامش
( 1 ) . سورهى نساء ، 23 .
( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 385 ، باب 19 از ابواب حدّ زنا ، ح 1 و 2 و 3 .
( 3 ) . همان ، ص 386 ، ح 4 .