باشد ، ايام عده پايان مىپذيرد » . « 22 » و به اين توجه نمىشود كه فاصلهء ميان طلاق و وضع حمل ، مثلا ، هشت ماه بوده است يا يك لحظه . و علتى كه بر اثر آن عدّهء زن باردار تا زمان وضع حمل محسوب مىشود ، اين است كه مسئوليت باردارى ميان پدر و مادر مشترك است و به همين جهت زمان آن تا هنگام بر زمين نهادن بار ادامه پيدا مىكند كه گاه هشت ماه طول مىكشد ، و اين خود فرصتى بزرگتر را براى انديشيدن و رجوع كردن در اختيار شوهر قرار مىدهد ، و چه بسا كه پس از آمدن فرزند خدا دوستى او را به قلب پدر بيندازد و او را متكفل شود ، و شايد ظاهر آيه دليل بر اين باشد كه حتى اگر زن خود سبب افكندن جنين باشد باز هم عده پايان مىپذيرد بدان جهت كه پايان آن هنگام وضع حمل است . اما زن باردارى كه شوهر او فوت كند ، دورترين ايام عده را دارد ، و سماعة از امام صادق از امام باقر - عليهما السلام - روايت كرده است كه گفت : « زنى حامله كه شوهرش فوت كند ، پايان عدّهاش پايان دو مدت است : اگر آبستن باشد و چهار ماه و ده روز بگذرد و بار خود را بر زمين ننهد ، عدّهء او تا زمانى است كه وضع حمل كند ، و اگر بار خود را پيش از چهار ماه و ده روز بر زمين نهد ، پس از وضع حمل باقى چهار ماه و ده روز را بايد عدّه نگاه دارد ، و اين درازترين دو عده است » . « 23 » «
وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مِنْ أَمْرِهِ يُسْراً
- و آن كه از خدا بترسد ، خدا كارش را بر او آسان مىسازد . » بنا بر اين ، راه سالمى كه شايسته است آدمى براى بيرون آمدن از سختى و دشواريهاى سخت در پيش گيرد ، تقوا است ، و اين كه بعضى چنان گمان كردهاند كه شخص مىتواند در كارهاى خود با مخالفت حدود و احكام خدا به يسر و آسانى برسد خطا است .
«
ذلِكَ أَمْرُ اللَّهِ أَنْزَلَهُ إِلَيْكُمْ
- اين فرمان خدا است كه آن را به سوى شما
هامش
( 22 ) - همان منبع ، ص 421 .
( 23 ) - همان منبع ، ص 455 .