تجاوز به حقوق ديگران و ربا خوارى و ديگر راههاى حرام كسب مال از وسايل خوبى براى كسب روزى به شمار مىرود ، از آن روى كه بعضى از آنها وسيلهء دست يافتن به سودى عاجل است ، ولى بايد دانست كه عاقبت اين راهها زيان ديدن است ، در صورتى كه سعى و كوشش پاكيزه و كسب حلال در گشودهاى براى رسيدن به روزى گسترده در راه هموار و روشنى براى دست يافتن به ثروت مشروع است ، امّا كسى كه مؤمن نباشد ، در برابر بحرانها و دشواريها شكست مىخورد و تا حدّ خودكشى پيش مىرود ، و چه بسيار كسان كه به سبب عقدهء شكست خوردن در پيوندهاى همسرى يا جنسى دست به انتحار زدهاند . و در لا به لاى آيه اشاره به آن شده است كه تنگناهايى كه آدمى به آنها گرفتار مىشود ، غالبا نتيجهاى از گناهان او و مخالفتش با احكام خدا است ، و چون تقوا را پيشهء خود سازد ، از گناهان دور مىشود و قوانين نفوذ خود را آشكار مىسازند ، مگر نه اين است كه براى مخالفت كردن با قوانين و نظامها به راههاى بن بست پناه مىبريم ؟ ! [ 3 ] چون فقر و دست تنگى از تنگناهايى است كه مرد در چرخاندن چرخ زندگى خانوادگى خود و پيدا كردن خرج خانه به آن گرفتار مىشود ، اسلام در آن مىكوشد كه اين امر بهانهاى براى طلاق نشود ، و اين از راه رشد يافتن روح اميدوارى به خدا و توكّل كردن به او همچون ضامنى براى رسيدن روزى به بندگان ميسّر مىشود ، و اين انديشهها و برنامه شدن آنها متّكى بر آن ارزش اساسى در اسلام است كه آدمى را بيشتر به تحمل مسئوليت برمىانگيزد و نه اين كه بهانهاى براى گريختن از اين مسئوليتها به دست وى دهد .
«
وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ
- و از جايى به او روزى مىرساند كه گمان آن را نداشته است . » يعنى افقهايى براى روزى وجود دارد كه انسان ، به سبب محدود بودن علم و احاطهاش ، توقع آنها را ندارد ، و خدا راه رسيدن به آنها را براى وى باز مىكند ، و بهترين گواه بر اين امر اكتشافاتى از علم نوين است دربارهء وسايل و زمينههاى تازهء رشد و بهرهبردارى و اقتصاد كه پيش از اين بر خاطر هيچ كس خطور نمىكرده