انسى نيستند يا اين كه به آب نيازى ندارند تا وعده كردن به آن براى ايشان جذاب و انگيزنده باشد ؟ و جواب چنين است :
اولا : ما از عموم قرآن اين را مىفهميم كه نيازمندى به آب در هر موجود زنده وجود دارد ، به سبب اين گفتهء خداى تعالى :
وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ
، « 39 » با صرف نظر از مقدار / 461 و كيفيت آن .
ثانيا : چنان مىنمايد كه آب نماد آبادانى و عمران و تمدن و عصب آن است ، پس كدام پيشرفت تمدّنى است كه نيازمند به آب نباشد .
سوم : و ديگر اين كه از آشكارترين مصداقهاى آب آن چيزى نيست كه آن را مىآشاميم و كشتزار را به آن سيراب مىكنيم ، بلكه علم حقى است كه با پذيرفتن آن جانها و خردها زنده و زندگى به آن نيكو مىشود . امام صادق ( ع ) گفت : « يعنى با علمى به آنان مدد مىرسانيم كه آن را از امامان ( ع ) بياموزند » . « 40 » و بريد عجلى گفت كه از ابو عبد اللَّه ( ع ) دربارهء گفتهء خداى تعالى
وَ أَنْ لَوِ اسْتَقامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ
پرسش كردم و او گفت : « يعنى ولايت » ، و در جواب پرسش از
لَأَسْقَيْناهُمْ ماءً غَدَقاً
گفت : « اين كه علم زيادى به ايشان مىچشانيم كه از امامان ( ع ) مىآموزند » . « 41 » و از باقر ( ع ) روايت است كه گفت : « قلبهاشان را از ايمان سيراب مىكنيم ، و طريقه ايمان آوردن به ولايت على و اوصياء است » . . . « 42 » و غرابتى در تأويل آيه بدين صورت وجود ندارد ، بدان سبب كه مستقيم ماندن بر راه در نفس به ايمان است ، و در فكر به پيروى از آيات خدا و رسالت او ، و در جامعه به منسوب بودن به حزب او و پيروى از اولياى او .
از كلمهء « أسقيناهم » آشكار مىشود كه آنان تشنهاند ، و تشنگى ايشان نسبت به ايمان و معرفت شديدتر از تشنگى نسبت به آب است ، و استقامت ورزيدن
هامش
( 39 ) - الانبياء / 30 .
( 40 ) - البصائر ، ج 49 ، ص 428 .
( 41 ) - همان جا .
( 42 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 438 .