تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 457

مساهمون:

ص٤٥٧
دست و پاهاى آنان را بريد و بر درختان خرما به دارشان آويخت . نفى قاطع جنيان به اين كه هرگز به شرك باز نخواهند گشت ، ما را به وجود نيروهايى رهبرى مىكند كه فشار / 440 بر ايشان وارد مىشده است تا بر خلاف ميل خودشان مشرك نسبت به خدا شوند ، به همان گونه فرعون به زور جادوگران خود را به جادوگرى و ادامه دادن به آن مجبور كرده بود ، و نيز به همان گونه كه طاغوتان امروز لشگريان نظامى و تبليغى و مخابراتى خود را به وارد كردن ظلم و ستم بر ملتها وا مىدارند . چون بزرگترين فشارها و خطرناكترين آنها فشار براى گمراه شدن از حق است ، و تشويق كردن مردمان به شرك از راه تربيت فاسد و تبليغات گمراه كننده ، آن گروه جنيان آشكارا گفتند كه ديگر فريب وجود داشتن شريكان خدا و ترديد كردن در عظمت او را نخواهند خورد . «
وَ أَنَّهُ تَعالى جَدُّ رَبِّنا مَا اتَّخَذَ صاحِبَةً وَ لا وَلَداً
- و اين كه او پروردگار متعال و بزرگ ما است و همسرى اختيار نكرده و فرزندى ندارد . » انديشهء همسرى و فرزند برخاستهء از آن است كه مخلوق محدود دربارهء خالق بزرگ خويش تصورى از راه مقايسهء او با خودش پيدا كرده بوده است ، و اين درست همان عامل فكرى اساسى كه بر پايهء آن نظريه‌ها و فلسفه‌هايى بشرى ساخته شده و معتقدان به آنها در هنگام گفتگو از ذات و صفات خدا او را به بندگانش شبيه تصور مىكنند و خدا از آنچه مىگويند منزه و برتر است . انسان جاهل و نادان وجود افقهاى بيكران را كه دانش او به آنها نمىرسد انكار مىكند لذا مىخواهد همه چيز را با آنچه مىشناسد و از آن اطلاع دارد تشبيه كند . بنا بر اين ، امورى در خيالش مىگذرد كه واقعيت ندارند و اين تخيل نيز به نوبهء خود مانع او از شناخت حقايق مىشود . از اين رو ، بايد خداوند را از هر گونه تشبيه و همانندى پاك و منزه دانست زيرا اين تنها راه شناخت خداوند سبحان است . همچنين يك عامل نفسانى براى شرك در آن تجسم پيدا مىكند كه مشركان مىخواهند اين گمان را رواج دهند كه خود فرزندان خدايند ، به همان گونه كه جهودان و ترسايان مىگفتند :
نَحْنُ أَبْناءُ اللَّهِ وَ أَحِبَّاؤُهُ
. . . و از آن روى لازم
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 457 | احمد آرام / السيد محمد تقي المدرسي