حكيمانهاى رهبرى مىكند كه خداوند متعال در ديگر زمينههاى اجتماعى و سياسى و اقتصادى برقرار كرده است . . . بايد بگوييم كه بزرگترين رشدى كه قرآن ما را به آن هدايت مىكند يكتا پرستى است از آن روى كه اوج هدايت و قلهء رشد است .
بعضى از مفسّران به اين مطلب اشاره كردهاند ، چنان كه فخر رازى گفته است كه : « يهدى إلى الرّشد » يعنى به آنچه صواب است رهبرى مىكند ، و به گفتهاى به توحيد ، « و لن نشرك بربّنا أحدا » يعنى به شريك پذيرفتن به خدايى كه پيش از اين بر آن بوديم باز نخواهيم گشت ، و اين دليلى بر آن است كه آن گروه مشرك بودهاند . « 3 » / 439 «
فَآمَنَّا بِهِ
- پس به آن ( قرآن ) ايمان آورديم . » ايمان آوردن به قرآن به معنى رد كردن قاطع نيروهاى ديگرى جز خدا است ، و عزم جزم كردن به پيشروى در راه يكتا پرستى هر اندازه هم كه چالشها در آن فراوان باشد . . . آن گروه جن ايمان به اين معنى و كيفيت را دريافتند و بر آن شدند كه شريكان پندارى خدا را به دور افكنند ، پس گفتند :
«
وَ لَنْ نُشْرِكَ بِرَبِّنا أَحَداً
- و هرگز احدى را شريك پروردگارمان قرار نخواهيم داد . » اين به معنى درآمدن در ميدان مبارزه ، و استقامت داشتن بر حق ، و تقديم كردن فداكاريهايى به خاطر ايمان و ارزش توحيد است ، و هر كس كه حق را اختيار مىكند ، مىبايستى چنين بوده باشد ، چه رشد هدفى است كه در راه رسيدن به آن مىبايستى همه چيز خود را فدا كنند ، به همان گونه كه جادوگران ( در هنگام رو به رو شدن با عصاى موسى ) چنين كردند و به زمين بر حالت سجده قرار گرفتند ، و با خطاب ردّ و چالش به فرعون گفتند :
فَاقْضِ ما أَنْتَ قاضٍ إِنَّما تَقْضِي هذِهِ الْحَياةَ الدُّنْيا
« 4 » و بدين گونه خود را قربانيان راهى خطرناك كردند ، چه فرعون
هامش
( 3 ) - التفسير الكبير ، ج 30 ، ص 154 .
( 4 ) - طه / 72 .