پرستش براى خود آن سنگ نيست بلكه روحى را مىپرستد كه به خيال او در پيرامون آن گردش مىكند .
جن از جملهء آن ارواح است كه برانگيخته شده و هنوز دربارهء آن جدل فراوان تا حد خرافه و خيال مبالغه شده وجود دارد ، و بعضى چنان گمان كردهاند كه آنها خود به خود و بدون خالق آفريده شدهاند ، و بعضى ديگر براى آنها به اجراى نقش خير و شر در زندگى قائلند ، و به همين جهت خرسند نگاه داشتن جنّيان در نظر ايشان ضرورى به نظر رسيده و بدين گونه مشرك شدهاند . . .
وحى الاهى خرافه را از واقعيت جدا كرده و حق را در اين خصوص آشكار ساخته و فرهنگهاى باطل بافته شدهء در پيرامون جن را ريشه كن ساخته است . و در اين سوره كه به نام سورة الجن خوانده شده ، گوشههايى از جنيان با اعتماد بر علم خدا كه محيط بر هر چيز است ، و پندارها و انديشههاى دروغ و بربافته را در آن اثرى نيست ، آمده است / 430 و آيات آن به زبان ايشان با ما سخن مىگويند . ( آيات 1 - 14 ) آن كس كه در آيههاى اين سوره به دقت نظر كند ، وجوه تشابهى اساسى ميان تمدن ايشان و تمدن بشرى مشاهده مىكند :
- آنان آفريدگانى مكلّف از جانب خدا براى پذيرفتن حق و پيروى از رسالت تجسم يافتهء او در قرآناند .
2 - واقعيت اجتماعى و سياسى آنان تا حدّ دور و گستردهاى شبيه واقعيت اجتماعى بشرى است ، پس در ميان ايشان پيشوايانى وجود دارد كه بر جامعهء جنيان تسلط دارند و با گردنكشى و سفاهت بر ديگر افراد جنس خود ستم روا مىدارند ، و به طاغوتهاى بشرى و فرمانروايان تبهكار در ميان ايشان شبيهاند .
3 - و همچنين در همان خطاهايى غوطهور مىشوند كه گمراهان بشرى نيز در آنها فرو مىروند ، همچون شريك قائل شدن براى خداى عزّ و جلّ .
4 - و در نتيجه در ميان ايشان صالح و غير صالح و مسلمانان و كافران به همان گونه وجود دارد كه در ميان افراد بشر .
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 448
مساهمون: احمد آرام
ص٤٤٨