در توجيه قرآن در ضمن خطاب به مؤمنان در اين آيه از يك حقيقت واقعى سخن رفته است و آن اين كه : مؤمن حقيقى طبيعة مجاهد است ، و به همين سبب فشارها و چالشها پيوسته بر او وارد مىشود ، و چون او از گونهء ديگر مردمان نيست ، مسئوليت مكتبى را تحمّل مىكند ، و در نتيجه او شايستهتر به آن است كه طرف چنين خطايى قرار گيرد ، و بهتر از ديگران معانى آن را مىفهمد ، پس در اين جا همچون انسانى است كه به پروردگار ايمان آورده و فرمانبردارى از رهبرى حق را با توكّل بر خدا پذيرفته است . و چگونه ممكن است خانه نشينان و بازنشستگان از جهاد معنى چالشهاى خانوادگى و اجتماعى و سياسى را دريابند ، در صورتى كه خود در جريان همين واقعيات قرار گرفتهاند و همچون مؤمنان راستين به مخالفت با آنها نپرداختهاند ؟ ! مقصود آيه از ازواج تنها زنان نيستند ، چه ممكن است زنى مؤمن و مجاهد بوده باشد و دشمن همسر و فرزندان كه در اين صورت آن زن نيز مسئوليت پيدا مىكند . و چه با شكوه و هولناك است ايستار وهب انصارى كه در مقابل چالش همسرش كه خود را به او آويخته بود و مىخواست وى را از قدم نهادن به ميدان كارزار براى دفاع از اسلام همراه با امام حسين - عليه السلام - باز دارد ، مقاومت كرد و براى چشيدن شربت شهادت روانهء ميدان نبرد شد ، بدان سبب كه نفوذ دوستى خدا در قلب او از محبتى كه به زن جوان خود داشت بيشتر بود ! و چه بزرگ بوده است ايستار آسيهء دختر مزاحم كه در مقابل طغيان همسرش فرعون چندان ايستادگى كرد كه او را به چهار ميخ كشيدند و كشتند ! و تاريخ دينى و مكتبى آكنده از ايستارهاى قهرمانى زنان و مردان هر دو است ، و آنان كسانى بودند كه حلقهء وابستگى خانوادگى را شكستند و به ميدانهاى دفاع از ارزشهاى و الا گام نهادند .
به همان گونه كه دشمنى رنگهاى گوناگون دارد ، دشمنى همسران و فرزندان نيز هميشه با لبهء شمشير و نوك سر نيزه آشكار نمىشود ، بلكه نمودارهاى عاطفى و اجتماعى و اقتصادى ديگرى دارد ، پس در آن هنگام كه مؤمن غرق در قضيهء ايمان خويش است ، و در بوتهء هدفهاى خود گداخته مىشود ، و دشمنى
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 36
مساهمون: احمد آرام
ص٣٦