/ 319 دربارهء اصل كهانت در خبرى مأثور در كتاب الاحتجاج چنين آمده است :
زنديقى از امام صادق ( ع ) پرسيد كه اصل كهانت از كجا آمده و چگونه به مردم خبر مىدهند كه پس از اين چه حادث خواهد شد ؟ و او ( ع ) گفت : « كهانت در ايام جاهليّت بوده ، و در هر زمانى كه دورهء فترت ميان رسولان به شمار مىرفت ، و كاهن منزلت داورى را داشت كه هر وقت امور بر مردم مشتبه مىشد به او رجوع مىكردند و او آنان را از حوادثى كه بنا بود پيش بيايد با خبر مىساخت ، و اين از راههاى گوناگون صورت مىگرفت : فراست چشم و هوشمندى قلب و وسوسهء نفس و فتنه و زيركى روح ، با افكندن آنها در قلب ، زيرا كه آنچه از حوادث ظاهرى كه در زمين حادث مىشود ، آن را شيطانى مىداند و به كاهن مىرساند ، و او را از حوادثى كه در خانهها و اطراف صورت مىگرفت با خبر مىكرد » ، « 93 » و اين پايان ما را به آن راهنمايى مىكند كه نسبت صدق و راستى در نزد كاهنان ، در مورد آنچه به اسرار مردم ارتباط پيدا مىكرد ، بيشتر از خبر دادن از غيب بوده است ، بدان سبب كه اسرار وقوع پيدا كرده و جنّيانى كه با كاهنان ارتباط دارند از آنها آگاه شدهاند ، در صورتى كه غيب چنين نيست ، مخصوصا در آن چه به ريختن برنامهاى حياتى و تكامل يافته در بصيرتهاى عقل و تزكيهء قلب و نمو دادن اراده و نظام زندگى ارتباط پيدا مىكند ، كه هيچ كاهنى در سراسر تاريخ به آن دسترس پيدا نكرده است ، و تنها از معجزات پيغمبران چنين غيبگوييها امكان پذير است .
[ 43 ] تمايز ميان خط رسالت و فرهنگهاى بشرى آشكار است و هيچ ابهامى در آن وجود ندارد ، و به همين سبب نگاهى جستجوگر به قرآن داشتن ما را به آن هدايت مىكند كه اين كتاب آسمانى نه شعر است و نه كهانت بلكه رسالت الاهى به سوى آفريدگان او است .
«
تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ
- فرو فرستاده شدهء از پروردگار جهانيان . » اولا : قرآن معجزهء جاودانى خدا است ، از لحاظ لفظ به ادب و بلاغت و
هامش
( 93 ) - الاحتجاج ، ج 2 ، ص 339 .