فَاصْبِرْ صَبْراً جَمِيلًا * إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيداً * وَ نَراهُ قَرِيباً * يَوْمَ تَكُونُ السَّماءُ كَالْمُهْلِ * وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ * وَ لا يَسْئَلُ حَمِيمٌ حَمِيماً
. « 75 » 3 - آنچه به نظر مىرسد اين است كه هاء زايد نيست تا در وصل به سبب قرائت ساقط شود ، و براى تنظيم پايانهاى آيهها وضع نشده ، و اضافه كردن خارج از لغت قرآن ( عربى ) نيست كه قرآن به آن نازل شده است ، و كسانى كه در صدد ارزيابى كلام خدا با شعر عرب و كلام ايشان برآمدهاند خطا كردهاند ، و روا نيست كه به سبب ناتوانى خود از دريافت بعضى از معانى قرآنى به فرضهاى دور بپردازيم ، و براى صيغهء ( كتابيه ، حسابيه ) الهامى نفسى است كه جويندگان در روزى از روزها به آن دست خواهند يافت . و آنچه در نظر من حايز اهميت است ، تأكيد بر آن است كه جز اندكى علم به ما داده نشده ، و بنا بر اين در هنگام ناتوانى از فهم آيات قرآن بايد به نادانى خود اعتراف كنيم و در برابر حق به تواضع بپردازيم ، نه وارد شدن در بحثى كه از آن آگاهى نداريم ، يا طعنه زدن در كلام خدا .
و به آيات كريمه باز مىگرديم و به شنيدن صفات اصحاب شمال مىپردازيم . پس آنها چگونه است ؟
نخست : ايمان نداشتن به خدا .
/ 308 «
إِنَّهُ كانَ لا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ الْعَظِيمِ
- او به خداى بزرگ ايمان نمىآورد . » و چون به خداى بزرگ كافر ماندند ، مستحق جزاى مضاعف شدند . براى چه ؟
اولا : بدان سبب كه خدا بزرگ است و آيات قدرت و جلال او در هر چيز وجود دارد ، پس چگونه براى ايشان روا بود كه با وجود اين به خدا كفر ورزند ؟
ثانيا : زشتى گناه در آن هنگام افزايش پيدا مىكند كه نافرمانى پروردگار بزرگ باشد .
امامان راهنما از اين حقيقت به گفتهء امام سجاد - عليه السلام - چنين
هامش
( 75 ) - المعارج / 2 تا 10 .