در درجه و مقام معنوى آن ، و در بلندى آن ، زيرا كه بهترين باغ و بوستان از لحاظ منظره و ثمره آن است كه بر تپهها پديد آمده و درختان بلند بالا داشته باشد كه شكوه و جلال و نيز سايههاى آن را افزايش مىدهد ، ولى علوّ و بلندى بهشت سبب آن نيست كه دستها به ميوههاى آن نرسد ، هرگز چنين نيست . . . ميوهها به بهترين صورت در دسترس نزديك كسانى قرار دارد كه مىخواهند آنها را بچينند و از درخت جدا كنند .
«
قُطُوفُها دانِيَةٌ
- چيدن آنها از نزديك و در دسترس است . » به گونهاى است كه مؤمنان براى چيدن و خوردن ميوه به هيچ تلاشى نياز ندارند ، و براى لفظ « دانية » علاوه بر معنى نزديك ( از دنوّ ) معنى پختگى و رسيدگى و نزديك دست بودن به وقت چيدن آن از درخت نيز وجود دارد .
/ 298 رسول اللَّه ( ص ) گفت : « از نزديكى ميوهها و در دسترس بودن آنان است اين كه مؤمن ميوهاى را تناول مىكند كه ميل خوردن آن را پيدا كرده است ، و در حالى كه به جايى تكيه كرده است آن ميوه وارد دهان او مىشود ، و گونههاى مختلف ميوه به اوليا و دوستان خدا مىگويند : اى ولىّ خدا ، پيش از آن كه اين يك را بخورى مرا بخور » . « 56 » [ 24 ] و در آن جا مؤمنانى به ميهمانى خدا دعوت شدهاند ، و سفره آكنده از هر گونه خوردنى و نوشيدنى لذيذى است كه كسى جز او از آنها خبرى ندارد .
«
كُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنِيئاً
- بخوريد و بياشاميد كه گوارايتان باشد . » هيچ عيبى در آن نيست يا از خارج به آن نمىرسد ، و گوارا بودن از ديدن آن ( خوردنى و ظرف و سفرهء آن ) و مزهء لذيذ و سودهاى فراوان آن حاصل مىشود . و در خواندن به صورت امر « كلوا و اشربوا » اشاره به دو انديشه است ، نخست : اباحت و حلال بودن ، از آن روى كه هر چه از خوردنى و آشاميدنى در آنجا وجود دارد ، براى مؤمنان حلال و مباح است و هيچ حرامى در آن وجود ندارد ، و دوم اين كه :
هامش
( 56 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 216 .