وجود او انس پيدا نكرده بودهاند ، بر خلاف مؤمنى كه معيشت وى از او راضى است ، و چون از دنيا برود به خاطر او متأثر مىشود ، و همه چيز را به خاطر او اندوه دست مىدهد ، و حتّى در اخبار آمده است كه : « هيچ مؤمنى نيست كه در سرزمين غربت بميرد و گريه كنندگانى بر مرگ خود نداشته باشد ، پارههايى از زمين كه بر آنها به عبادت خدا مىپرداخته بر او مىگريند ، و درهاى آسمانى كه عمل او از آنجاها بالا مىرفته بر او زارى مىكنند ، و دو فرشتهء موكّل بر او به خاطر وى به گريه و زارى مىپردازند » ، « 54 » و اين همه مخصوص دنياى او است ، و اما دربارهء آخرت نصوص فراوان و فيض بخشى وجود دارد كه از / 297 خرسندى بهشت و نعيم آن حتى ميوهها و پرندگان و كاخها و ساكنان مؤمن آنها حكايت مىكند . و در روايتها آمده است كه ميوهء درخت او را طرف خطاب قرار مىدهد و از او مىخواهد كه پيش از ميوهاى ديگر او را نوش جان كند ، و پس از آن كه مرغى را در بهشت خورد ، بار ديگر به حالت خود باز مىگردد و با شادمانى در بهشت به پرواز درمىآيد و بر ديگر مرغان فخر مىفروشد و مىگويد : چه كس مثل من است كه ولى خدا از من خورد ؟ . « 55 » انديشهء ديگرى كه از اين آيه دستگير ما مىشود چنين است : مؤمن تا در دنيا زندگى مىكند ، به سبب تسليم بودن به آنچه پروردگارش قسمت او در دنيا قرار داده ، و نيز به سبب چشمداشت به آخرت و نعيم آن ، خرسند است ، و به همين سبب از فقر ملول نمىشود ، و صفاى زندگى او را مصيبتى تيره نمىسازد . و امام صادق ( ع ) گفت : « هيچ مؤمنى نيست مگر آن كه خدا ايمان وى را مايهء انس او قرار داده كه به آن آرام مىگيرد ، حتى اگر بر قلهء كوه باشد » ، و چون در دنيا به آنچه خدا براى او خواسته بود رضايت داشته است ، خدا او را در آخرت از لحاظ مادّى و معنوى به كمال خرسندى خواهد رسانيد .
«
فِي جَنَّةٍ عالِيَةٍ
- در بهشتى بلند و برافراشته . »
هامش
( 54 ) - همان منبع ، ج 67 ، ص 66 .
( 55 ) - همان منبع ، ج 8 ، در آن جا كه سخن از بهشت و نعيم آن به ميان مىآيد .