جاى دو آيهء 48 - 49 تحذيرى براى مؤمنان ديده مىشود به اين كه صبر نكردن براى حكم و فرمان خدا ، نه تنها به رسالت زيان مىرساند ، بلكه براى خود آنان نيز زيانبخش است ، چنان كه به يونس - عليه السلام - آسيب مىرسانيد ، «
لَوْ لا أَنْ تَدارَكَهُ نِعْمَةٌ مِنْ رَبِّهِ
- و اگر نعمتى از پروردگارش به فرياد او نمىرسيد . » پس او را تسبيح كرد و به آن معترف شد كه نقص از او بوده است كه در دعا كردن عليه قوم خود شتاب ورزيد ، و منتظر رسيدن حكم پروردگار خود نماند .
«
لَنُبِذَ بِالْعَراءِ وَ هُوَ مَذْمُومٌ
- به بيابان بىآب و علفى افكنده مىشد و نكوهيده مىبود . » از جانب پروردگارش يا در ميان قومش و در سراسر تاريخ ، به سبب ايستارى كه برگزيده بود . و افكنده شدن او به بيابان خشك به توسط پروردگارش دليلى بر ناخرسندى او از يونس مىشد ، ولى خدا آن را با نعمتى معنوى تدارك كرد و از نظر معنوى توبهء او را پذيرفت ، و از جهت مادّى او را از شكم ماهى بيرون آورد و در بيابان در كنار او بوتهء كدويى رويانيد تا در سايهء آن بياسايد .
/ 252 «
فَاجْتَباهُ رَبُّهُ فَجَعَلَهُ مِنَ الصَّالِحِينَ
- پس پروردگارش او را برگزيد و از شايستگانش گردانيد . » اجتباء به معنى انتخاب كردن است ، و خدا از آن روى اين امر را بيان كرد تا قصهء يونس - عليه السلام - با قومش سبب طعنه زدن به او و آسيب رسانيدن شخصيّت وى نشود . و آيه ما را به آن راهنمايى مىكند كه انسان ، پس از ارتكاب يك خطا و گناه و توبه كردن از آن مىتواند خود را به مقام بلندى برساند كه پروردگارش براى او برمىگزيند ، و او را در زمرهء پيشوايان شايستگى و تقوا قرار دهد ، به همان گونه كه مجموع داستان يونس بر ما معلوم مىكند كه خدا رساليان را با لجاجت و معاندهء اقوامشان در معرض آزمايش قرار مىدهد تا ببيند كه آيا در مقابل حكم او صبر مىكنند يا نه .
اينك گوشهاى از اين داستان را در اين جا مىآوريم كه عيّاشى آن را