رسيدن به هدفهاى در نظر گرفته شدهء از حركت تغييرى ، يا لا اقل چشم پوشى از بعضى ارزشها و خواستها ، و تسليم شدن به چالشهاى مخالف و بر اثر آن گرفتار شدن به مداهنه و سستى در بعضى از آنها ، و خدا به همين مطلب اشاره كرده است در گفتهاش :
فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ جاءَ مَعَهُ مَلَكٌ إِنَّما أَنْتَ نَذِيرٌ وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ
. « 80 » دوم : خطر مأيوس شدن از مردم ، كه سبب كناره گرفتن و به خود فرو رفتن ايشان است ، و به همين سبب حكم كفر براى آنان صادر مىشود و همين امر سبب از دست رفتن كارآمدى تغييرى مصلحان خواهد شد .
و به همين سبب رسولان به آن نياز دارند كه در مواجههء با مترفان بيشتر صبر كنند . و صبر / 251 همچون صفتى نفسى و روانى به آنان روح استمرار و استقامت در راه رسالت را مىبخشد .
«
فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ
- پس براى رسيدن فرمان پروردگارت شكيبا باش . » يعنى كار شاذّ و خارج از قاعدهاى نيست ، بلكه از سنتها و قوانين طبيعت است كه پروردگارت به آن فرمان داده است كه در جوامع جريان داشته باشد ، و شناخت اين حقيقت مستلزم آن است كه روح صبر و استقامت در نفوس مصلحان دميده شود و در رسيدن به نتايج شتاب نورزند و جامعه را به كفر منسوب ندانند ، و حتى همچون يونس بن متّى - عليه السلام - نباشند كه چالشهاى قومش سبب به وجود آمدن غيظ و غضب براى رسالت پروردگارش در جان او بود و با دعا از خدا خواستار هلاك ايشان شد .
«
وَ لا تَكُنْ كَصاحِبِ الْحُوتِ إِذْ نادى وَ هُوَ مَكْظُومٌ
- و همچون صاحب حوت مباش كه از خشم گلوگير بانگ برآورد . » امام باقر - عليه السلام - گفت : « يعنى اندوهناك » بود ، « 81 » و در جاى
هامش
( 80 ) - هود / 12 .
( 81 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 399 .