پيروى مىكند توجه مىكند و از او مىخواهد كه بردبار باشد ( تا خدا داورى كند ) ، و همچون صاحب ماهيى نباشد كه در دعا كردن عليه قوم خود شتاب ورزيد ، و اگر نعمتى از خدا به فرياد داد نمىرسيد ، نكوهيده به فضاى باز ( پس از بيرون آمدن از دهان ماهى ) افكنده مىشد ، ولى خدا او را به نعمت خود برگزيد و از صالحان شد .
سوره به اين پايان مىپذيرد كه كافران نزديك بود كه با چشمان خود كه شرارههاى كينه و حسد از آنها بيرون مىريخت ، به رسول خدا چشم زخمى برسانند ، و اين در آن هنگام بود كه آيات خدا به گوشهاشان مىرسيد ، و از ترس تأثير پذيرفتن از او و از شدّت دشمنى با وى ، رسول را به ديوانگى متهم ساختند ، در صورتى كه او ذكرى براى جهانيان بود و خدا و روز ديگر را به ياد آنان مىآورد ، و اگر از او پيروى مىكردند شرفى و مجدى برايشان محسوب مىشد .
بدين گونه سورهء قلم پايان مىپذيرد كه دو خط علم و جهل را حقا بر پهنهء انديشه و در صميم زندگى از يكديگر جدا كرد .
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 199
مساهمون: احمد آرام
ص١٩٩