آنان بيشتر به معرفت خدا رسيده است .
و هر چه آدمى ديده و بينش خويش را در افقهاى پيرامون خويش بيشتر به جولان در آورد ، معرفت او به پروردگارش بيشتر مىشود ، چه در آنها است كه نامهاى آفريدگار ( قدرت و بزرگى و برترى او . . . ) تجلّى پيدا مىكند ، و شك نيست كه هر چه چشم و عقل خود را بارى پس از بار ديگر ، در مظهر آفرينش و جوهر آن ، و در پيوند بعضى از آن با بعضى ديگر مكرر به كار اندازد ، پروردگار خويش و جمال او را كه بعضى از آثارش در جهان با مظهر و جوهر و نظام متقن او كه هيچ اختلاف و نابهنجارى به آن راه ندارد منعكس شده است بر او بيشتر و بهتر تجلّى پيدا مىكند ، ( آيات 1 - 5 ) .
2 - بدان سبب كه كفر از حجابهايى است كه مانع معرفت خدا و از طريق آن غايبانه از او بيم داشتن مىشود ، آياتى براى يادآورى عذاب آخرت و بر حذر داشتن كافران از تكذيب تهديدهاى الاهى آمده است ، تا بدين وسيله ضماير ايشان را به لرزش درآورد و آنان را از غرور و غفلت كفر بيرون آورد ، چه آنان را در برابر صورتهايى از عذاب خوار كننده در جهنم قرار مىدهد كه نزديك آن است كه از غيظ و خشم منفجر شوند ، و به شكلى اين غيب آينده را براى كسانى كه بشنوند و خرد خويش را به كار اندازند به حالت شهود در مىآورد كه بيم از خدا را در نفس خويش كشت مىكند ، و بدين گونه كافران را حسرت فرا مىگيرد ، و پشيمانى براى كوتاهى كردنى كه در حق خداى خويش كرده بودند و عاقبت بدى كه به آن مىرسند ، سراپاى وجودشان را احاطه مىكند ، و از هيچ يك از آنان كارى جز اين برنمىآيد كه به گناهان خويش اعتراف كند ، بدون آن كه به عذرى براى خلاصى يافتن از مسئوليت يا پوشاندن رسوايى خود دسترس داشته باشد ، و چگونه مىتواند چنين شود در صورتى كه گواهى خدا همه چيز را در ميان گرفته است و او از آنچه در دلها است آگاهى دارد ؟ ! و چگونه ممكن است كه آفريدگار لطيف و آگاه از آفرينش خويش از اين گونه امور آگاهى نداشته باشد ؟ ! ( آيات 6 - 14 ) .
3 - سپس از انديشههاى مشركانه سخن به ميان مىآيد و آنها را از بن
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 135
مساهمون: احمد آرام
ص١٣٥