- صلّى اللَّه عليه و آله - كه گفت : « سياحة امتى الجهاد - سياحت امت من جهاد است » ، و هجرت كردن به اين مفهوم شكلى از سياحت است . و صفات ياد شده بر حسب درجه است ، چنان كه ايمان برتر از تسليم و اسلام است ، و قنوت بالاتر از ايمان و همچنين . . . و اين چند صفت مهمترين صفات است ، و در پى آنها صفات ظاهرى درجهء دوم مادّى مىآيد :
«
ثَيِّباتٍ وَ أَبْكاراً
- شوهر كردگان ( بيوگان ) و دوشيزگان . » [ 6 ] پس از آن كه قرآن اين مطلب را بيان كرد كه رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله - مىتواند در جامعه ، اگر زنانش به خدا توبه نكنند و آنان را طلاق دهد زنانى بهتر از ايشان بيابد ، به مؤمنان فرمان مىدهد كه مسئوليت مكتبى را در چارچوب خانواده تحمّل كنند ، چه واجب است كه مؤمن در آن بكوشد كه خود و ديگر افراد خانوادهاش را از آتش جهنم حفظ كند ، و اين بزرگترين مسئوليت مؤمن در برابر خانوادهاش محسوب مىشود .
«
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ ناراً
- اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، خود و كسانتان را از آتشى نگاه داريد كه . » اين آيهء بزرگى است كه براى انسان مؤمن خطوط مسئوليت او را ترسيم مىكند تا او را از چارچوب فرديّت خارج كند و به سوى خواستههاى انسانى و دينى گسترده سوق دهد ، يعنى به آنجا كه انديشيدن براى رهايى و رستگارى ديگران همچون جزئى از مسئوليت او در زندگى به شمار مىرود . و به همين جهت است كه امامان راهنما در تفسير خود دربارهء اين آيهء كريمه تأكيد كردهاند . سليمان بن خالد گفته است : به امام صادق - عليه السلام - گفتم كه مرا اهل بيتى است كه حرف مرا مىشنوند ، آيا آنان را به اين امر بخوانم ؟ گفت : « آرى ، خداى عزّ و جلّ در كتابش گفته است : ( الآية ) ، « 13 » و از ابو بصير روايت است كه گفت : از ابو عبد اللَّه - عليه السلام - در خصوص اين آيه پرسش كردم كه خودم را مىتوانم نگاه
هامش
( 13 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 372 ، به نقل از اصول الكافى .